recensie: Iris van Herpen

Vaak ontstaat er verwarring bij degenen die niet bekend zijn met het werk van Iris van Herpen: is het een kledingstuk? Is het een kunstwerk? Dit maakt Van Herpen een briljante designer. Haar werk is niet simpelweg 'anders', het is radicaal nieuw.

Ondanks haar prille carrière als modeontwerpster heeft Van Herpen (1984) al een solo-expositie in het Groninger Museum weten te bemachtigen. Naast onzekerheid over de precieze functie van haar werk is er ook regelmatig bewondering en verwondering te herkennen in de gezichten van de bezoekers. Hóe heeft ze deze complexe ontwerpen gefabriceerd? Uit welk materiaal bestaan ze? Een perfect voorbeeld hiervan is de 'bottenjurk' uit haar Capriole collectie, waarvoor ze samenwerkte met architect Isaïe Bloch en een 3D-print bedrijf. Met deze innovatieve techniek komt er geen handwerk aan te pas, maar men moet zich niet verkijken op de complexe ontwerpen die hiervoor moeten worden gecreëerd.

Uiteenlopende inspiraties
Iris van Herpen heeft achter elke collectie een specifieke inspiratie zitten, die zeer uiteenlopend zijn. Ze grijpt niet alleen terug naar het Oude Egypte met haar collectie Mummification, maar ook naar actuele gebeurtenissen en futuristische visioenen. In haar collectie Refinery Smoke creëert Van Herpen een interessante paradox: de collectie is een reactie op de toenemende industrialisatie van de moderne wereld. De vloeiende, ongrijpbare textuur van rook riepen bij haar de vraag op of zij dit ooit zou kunnen nabootsen in haar ontwerpen. In plaats van een luchtig materiaal te gebruiken koos ze verrassend genoeg voor ontelbaar veel bewerkte metalen draadjes. De jurken waren eerst zilvergrijs, maar hebben door oxidatieprocessen een roodbruine gloed gekregen, wat doet denken aan industriële rook.

Een ander aspect van de moderne wereld dat Van Herpen fascineert, is de enorme informatiestroom in de vorm van straling die ons altijd en overal omgeeft. Dit heeft geresulteerd in de collectie Radiation Invasion. In deze ontwerpen lijkt het alsof de drager wordt omgeven door een bevroren geheel van golvende stralen in een oneindig en constant bewegend universum. Vormen en suggestie van beweging zijn in meerdere collecties een rode draad. Zo ook voor Crystallization, een collectie gebaseerd op opspattend water. Net zoals bij Refinery Smoke wordt hier gespeeld met ongrijpbare substantie. Met behulp van glashelder PETG, een materiaal dat bij een trage afkoeling gedeeltelijk kristalliseert, weet Van Herpen een prachtige illusie neer te zetten.

Symbolische verhalen
Door haar wijd uiteenlopende inspiraties weet Iris van Herpen zichzelf constant te vernieuwen en een breed publiek aan te spreken. Ze probeert haar verhalen niet letterlijk af te beelden, maar maakt hier een symbolische interpretatie van waardoor ze universeel worden. Van Herpen geeft zichzelf uitdagingen waarmee ze boven andere designers uitstijgt en richting de kunstwereld gaat. Hierbij gaat het niet alleen om ongrijpbare maar ook juist om alledaagse materialen, zoals motorkettingen en kinderparapluutjes. Het is duidelijk dat draagbaarheid niet voorop staat. Ze vindt concepten van beweging en vorm veel belangrijker; wederom een reden om haar een kunstenares te noemen. Van Herpens innovatieve technieken en gedetailleerde uitwerkingen zijn niet te vergelijken met de werken van haar voorgangers. Het enige minpuntje is het feit dat haar prachtige designschoenen niet worden getoond: We Want More!