recensie: Next - Leine & Roebana

Het echtpaar Andrea Leine en Harijono Roebana maakt al sinds 1989 voorstellingen waarbij dans op een originele manier gecombineerd wordt met andere disciplines. Voor de voorstelling Next gingen de choreografen een samenwerking aan met de eigenzinnige chansonnier en componist Matthias Kadar.

In een muzikale omlijsting van Jacques Brel, Ramses Shaffy en Franz Schubert zien we drie dansers die zichzelf uitputten in hunkering en verlangen. Ze kopiëren bewegingen, trekken aan, stoten af en verkennen elkaars spanningsveld. Dit eerste gedeelte stelt de jeugdige overmoed centraal en wil volgens de dansers (die tijdens de warming-up worden geïnterviewd) de bewegingen laten zien die schuilgaan achter andere bewegingen. Door het eenvoudige toneelbeeld – houten latjes en tl-licht – en de zwarte broeken en witte hemdjes van de dansers oogt het geheel een beetje kaal, maar hierdoor komen de grillige bewegingen en rauwe uitputting wel extra goed uit de verf.

Ich bin dein Hund!
Het tweede deel van Next houdt het midden tussen performance en dans. Vier dansers verplaatsen zich als een kluwen over het podium en onderzoeken de balans tussen directheid en indirectheid, tussen spel en ernst. Matthias Kadar gooit het muzikale roer om met de uitzinnige punkklanken van Nina Hagen. Dit gedeelte is een stuk uitbundiger en speelser dan het eerste deel en bereikt zijn hoogtepunt met het hijgerige nummer 'Ich bin dein Hund!' dat Kadar vol overgave de zaal in slingert.

Next 2 is een hommage aan de choreograaf en dansveteraan Ton Lutgerink, die begin dit jaar overleed. Lutgerink wordt beschouwd als een van de belangrijkste vernieuwers van de moderne dans in Nederland en staat bekend om zijn ludieke mix van dansstijlen en alledaagse handelingen. Dit zien we terug in de choreografie van Leine en Roebana: dansers die zich omkleden, zingen, poseren, vrouwen die zich als mannen bewegen en andersom. Het is een gecontroleerde chaos die bij vlagen wat stuurloos overkomt – maar een gedurfd en humoristisch staaltje danskunst is het zeker.

Kinderdisco
Next 3 sluit direct aan op het tweede gedeelte en zaait in eerste instantie verwarring bij het publiek. Een oudere meneer wordt door één van de dansers bij de hand genomen en het podium op geleidt. Verbaasd kijkt hij om zich heen en begint dan wat onwennig te bewegen. Op het moment dat de plaatsvervangende schaamte opkomt, lopen nog twee heren het toneel op en beginnen vrolijk te swingen. Langzamerhand voegen steeds meer mannen zich bij het gezelschap, dat steeds meer begint te lijken op een kinderdisco voor volwassenen. Ook dit is overigens een subtiele verwijzing naar Ton Lutgerink, die zich altijd sterk maakte voor de emancipatie van de oudere danser.

Leine en Roebana laten met dit onstuimige drieluik zien dat rauwe emoties prima samengaan met gevoel voor humor, punk en het dansplezier van amateurs op leeftijd. Een onwaarschijnlijke combinatie met een sprankelende uitwerking die nog dagen nazindert!