recensie: It's a Wonderful Life

Op 20 December 1946 ging It's a Wonderful Life in New York in premiere. Het is bijna niet voor te stellen dat de film toentertijd geen succes was. Men vond de film toch (how American!) te zwaar op de hand voor eenvoudig kerstvermaak. Daar komt nog bij dat het een zware winter was, de mensen bleven liever thuis voor de kachel.

Na een paar maanden was It's a Wonderful Life vergeten. De roem die de film nu kent is grappig genoeg te danken aan een fout: de copyrights werden namelijk niet verlengd. Dit is doorgaans een grote ramp voor een film; slechte bewerkingen, uitzenden naar believen en ga zo maar door. Begin jaren zeventig werd de film door kleine tv-stations uitgezonden als tegenwicht voor de grote vakantiespecials van de grote tv-stations. It's a Wonderful Life werd geherwaardeerd, werd populairder en is inmiddels niet meer weg te denken met kerst.

Het oorspronkelijke verhaal is afkomstig van Philip van Doren Stern en was getiteld The Greatest Gift. In 1943 liet hij 200 exemplaren drukken voor vrienden en kennissen. Er kwam ook een kopie terecht op het kantoor van de RKO studio's. De studio zag er wel een film in en kocht het verhaal voor tienduizend dollar. Er werden drie scripts van gemaakt, met in het achterhoofd Cary Grant voor de hoofdrol. Uiteindelijk kwam er niets van terecht en het script werd in de hoek gegooid en vergeten. Toen Frank Capra het verhaal las wist hij meteen dat hij hiervan een film wilde maken. Capra kocht het verhaal van RKO, eveneens voor tienduizend dollar, en kreeg de drie scripts cadeau. Capra ging zelf het script schrijven, veranderde de titel en had de hele film al in zijn hoofd. "One man, one film" was Capra's credo.

Frank Capra was in de jaren dertig een van de meest geliefde regisseurs bij het grote publiek. Grote roem en populariteit verwierf hij met films als It Happened One Night, Mr. Deeds Goes to Town, You Can't Take it With You en Mr. Smith Goes to Washington.
Voor Capra was het belangrijk een positief beeld van de mens te geven. Hij zag het belang van elk individu, vond dat niemand een mislukkeling was. Deze thematiek komt het best tot uiting in It's a Wonderful Life. Het is dan ook geen wonder dat deze film Capra's lieveling was.

De film geeft een mooi beeld van het voorbije Amerika, zonder gedateerd over te komen. De tijdloosheid van de film zorgt ervoor dat It's a Wonderful Life absoluut tot de grote Hollywoodklassiekers behoort. Ondanks de positieve en blije kijk op de mens is It's a Wonderful Life geen zoetsappig klef verhaaltje. De held van de film is George Bailey (James Stewart) die op het punt staat zelfmoord te plegen. Zijn hele leven heeft hij nooit kunnen doen wat hij nou echt wilde. George droomde van een groots en meeslepend leven vol met avontuur. Maar zoals vaak loopt het anders in het leven. Omstandigheden zorgen ervoor dat George zijn vaders kantoorbaantje moet overnemen. Zijn baas is de gemene Scrooge-achtige Mr. Potter, die de hele stad wil opkopen zodat hij iedereen kan uitbuiten. Bailey probeert zoveel mogelijk mensen uit de klauwen van Potter te houden. Hij trouwt, sticht een gezinnetje... ja, de kans op een groots en meeslepend leven is dan wel verkeken. Als zijn oom dan ook nog achtduizend dollar aan betalingen verliest lijkt het erop dat Potter toch nog alles in zijn macht krijgt. George is ten einde raad en ziet het leven niet meer zitten. Door een Goddelijke interventie krijgt George bezoek van Clarence, een engel tweede klas die onze held moet helpen tot betere inzichten te komen.

George zeurt en zanikt en wenst dat hij nooit geboren was. Dit brengt Clarence op een goed idee: hij laat George het leven in Bedford Falls zien zoals dat zou zijn als hij er inderdaad nooit geweest was. Alles wat George als nietszeggend en gewoon beschouwde, was eigenlijk niet zo gewoon. George Bailey wordt op een dwingende manier met zichzelf geconfronteerd. Hij heeft er nooit bij stil gestaan dat zijn leven zoveel invloed heeft gehad op dat van anderen. George beseft dan ook eindelijk dat hij een prachtig leven heeft.

Frank Capra werd terecht "Hollywood's poet of the common man" genoemd. De eenvoudige thematiek en de en de prachtige uitwerking ervan zorgen ervoor dat It's a Wonderful Life een heerlijke feel-good film is die je meer dan één keer kunt zien.

It's a Wonderful Life wordt op 24 december twee keer uitgezonden:
BBC 2 (19:15)
ZDF (00:45) (Ist das Leben nicht schön?)