Het schrijven van een recensie van Ichi the Killer is moeilijker dan je zou denken. Dit is namelijk zo'n idiote film dat je hem niet op een gangbare manier kunt beoordelen of analyseren. Geslaagd kun je hem bijvoorbeeld al niet noemen, want de bedoelingen van de makers zijn volstrekt onduidelijk. Hij maakt zijn mediareputatie als schokkende, in grenzeloos sadisme en geweld gedrenkte stripverfilming wel waar, maar ook daar is niet alles mee gezegd.

Lachen en gruwen
De verminkingen en slachtingen zijn namelijk zeker niet van de lucht, maar bij regisseur Miike is het niet zomaar geweld om te lachen of om popcorn bij te eten. Af en toe lijkt dat wel zo, maar het volgende moment, vaak nog in dezelfde scène, bekruipt je als kijker een ongemakkelijk, akelig gevoel. Veel van wat er op het scherm gebeurt is namelijk zo levensecht en gedetailleerd in beeld gebracht, dat het je soms bijna zelf pijn doet. Lachen of gruwen? Het liefst allebei, moet Miike gedacht hebben. Een voorbeeld: een vrouw wordt op tamelijk schokkende wijze halfdood gebeukt en verkracht door een zware jongen. Even later wordt deze met behulp van CGI overlangs doormidden gesneden door een welgemikte trap(!) van de titelheld, de killer #1, zodat zijn ingewanden op de grond kletteren.

Ontroerend
De film zit boordevol met dit soort absurde scènes, maar een pure geweldfilm is het daarmee ook niet. Want onder al die filmische waanzin schuilt een akelig, soms intrigerend en bij vlagen zelfs ontroerend drama van machtsmisbruik, seksuele frustraties, agressie en misvattingen met tragische gevolgen. In de waanzinnige esthetica van Miike (en die van Hideo Yamamoto, die het stripverhaal schreef waarop de film minutieus gebaseerd is), gaat dit zonder moeite samen met bizarre beeldgrappen, extreem zwarte humor en gruwelijk geweld. De gemiddelde kijker zal er wat meer moeite mee hebben, want er valt weinig te identificeren of te begrijpen in deze bizarre, vervreemdende film, waarvan de laatste tien minuten ook nog eens één groot raadsel zijn. Als geheel blijft het nogal afstandelijk, maar visueel is het zo heftig dat het op een vreemde manier wel indruk maakt.

Tempura
In elk geval geeft de topacteur Tadanobu Asano op fenomenale manier gestalte aan zijn rol van geblondeerde, steevast in flitsende designerkostuums gehulde über-sadomasochist Kakihara. Hij is een amorele figuur, die met stalen pinnen zwaait, op eigen initiatief zijn tong afsnijdt, en bij het bereiden van zijn portie tempura het borrelende frituurvet zonder pardon over een aan vleeshaken hangend slachtoffer giet. Maar in de eerste plaats is het een indrukwekkende acteerprestatie van een begaafd acteur, die in eigen land een sekssymbool-jeugdidool schijnt te zijn. Voor de liefhebber van Japanse films hebben trouwens twee van de in het westen bekendere regisseurs, Sabu en Shinya Tsukamoto, vermakelijke bijrollen.

Popcorn
Ichi the Killer heeft zijn Nederlandse bioscoopuitbreng helaas te danken aan zijn geweldsreputatie; wie twee uur popcorngeweld wil, zal wellicht van een koude kermis thuiskomen. Wie zich door het bovenstaande aangesproken voelt, wordt getrakteerd op extreme, bijzondere en absurde cinema zoals die hier lange tijd niet op het witte doek te zien is geweest.