Aan de lange lijst teleurgestelde kritieken die A.I. al heeft ontvangen, kunnen we er nog een toevoegen. Jammer jammer jammer. A.I. is een heel mooi sprookje over een moderne Pinokkio, het ziet er allemaal prachtig uit, maar Spielberg heeft de tranenkraan te ver opengezet. Het verhaal van de robot David moest koste wat kost een happy end krijgen. Stanley Kubrick wilde hier een film over maken, maar gaf het uit handen omdat hij Eyes Wide Shut ook wilde doen. Spielberg mocht aan de slag en trok alle registers open.

De kindrobot David (Haley Joel Osment) vervangt het echte zoontje van Monica en Henry. David is een experiment: de eerste robot met gevoelens. Door middel van een speciale reeks woorden kan Monica haar pseudo-kind David programmeren om van haar te houden als een moeder. David luistert eerst niet-begrijpend naar de reeks woorden, maar dan gaat er plotseling een knopje om: die vrouw is zijn moeder! En wat wil hij graag dat zij ook van hem houdt!

Mooi maar leeg
Op Haley Joel Osment is helemaal niets aan te merken, en lof voor zijn rol als de dromende robot is dan ook op zijn plaats. Het verhaal is echter jammerlijk mislukt. Op zich is het interessant om te zien hoe zo'n verzameling chips en processoren (iets wat je overigens telkens weer vergeet als je in Osments blauwe kijkers duikt) zo naïef en koppig blijft geloven dat hij ooit een echt jongetje kan worden. Maar zijn zoektocht naar de Blauwe Fee uit Pinokkio leidt hem eerder langs een verzameling mooie scènes dan naar een climax. Op zogeheten Flesh Fairs worden afgedankte robots verbrand en vermalen als christenen in de tijd van Nero. In een Las Vegas-achtige Rouge City vindt het moderne publiek allerlei soorten seks met robots. Het ziet er allemaal erg mooi uit, maar het voegt weinig toe aan het verhaal. Dat de mens bang is dat robots hem overbodig zullen maken en dat we in de toekomst allemaal verdorven, wreed en seksistisch zijn, dat wisten we al.

Jammer, jammer, jammer
Uiteindelijk komt David in Manhattan, waar de torens van het World Trade Center nog wel overeind staan, maar tot zeker veertig verdiepingen onder de zeeoppervlakte ligt. De poolkappen zijn gesmolten. Het levert mooie plaatjes op, maar het voegt alweer weinig toe. In Manhattan moet David afscheid nemen van zijn niet erg nuttige reisgezel Gigolo Joe (Jude Law), die opgepakt wordt wegens moord. Eerder zagen we al dat hij volledig onschuldig is, maar blijkbaar hoeft Joe zich niet te verdedigen en kan hij meteen de versnipperaar in. In Manhattan gaat het mis. Niet met David, want die vindt zijn Blauwe Fee, maar met het verhaal. In eerste instantie lijkt het nog goed te gaan met A.I.. Als David zijn Fee heeft gevonden, daalt er een serene stilte neer over de film, waarna een voice-over ootmoedig vertelt hoe het afliep.

Was het daar maar afgelopen met David. Zo was het mooi, zo was zijn zoektocht weliswaar niet zo positief geeïndigd, maar toch alleszins bevredigend en sentimenteel. Melancholiek bijna. Maar nee, daar moet Spielberg ineens de ijstijd inluiden, E.T. uit de oude doos halen en ervoor zorgen dat David nog één keer zijn moeder kan zien, voor wie hij dan een echt jongetje kan zijn. Jammer jammer jammer. A.I. ziet er bij vlagen overweldigend mooi uit, maar met een einde als dit voelt iedereen zich bekocht. Het is maar goed dat Kubrick niet kan zien wat zijn collega ervan gemaakt heeft.