recensie: Samurai Executioner en Blade of the Immortal

Met wat men doorgaans onder manga verstaat hebben deze twee recente Japanse striptitels weinig te maken. In een commercieel medium dat gericht is op massaproductie en snelle consumptie zijn deze twee titels een verademing ten opzichte van de doorsnee. Het uit de jaren 70 stammende Samurai Executioner is een sensationeel lesje Japanse geschiedenis, de nieuwste Blade of the Immortal een briljant getekende mengeling van beeldpoëzie, drama en uitzinnig geweld.

De vertaalde uitgave van de dertig jaar oude Japanse stripklassieker Lone Wolf and Cub was in Amerika zo'n succes dat uitgever Dark Horse besloot een ander werk van de makers ervan uit te brengen. Het tiendelige Samurai Executioner was kennelijk een voorganger van het lijvige samurai-drama, maar vertoont er zoveel overeenkomsten mee dat het voornamelijk meer van hetzelfde biedt.

Stoïcijnse beul
Aan de hand van vijf losstaande hoofdstukken maken we in het eerste boek kennis met Asaemon, het titelpersonage van deze reeks. Was de held in Lone Wolf nog een man met een missie, Asaemon is wat ondoorgrondelijker. Het is de beul van het shogunaat, een stoïcijnse figuur die zijn leven heeft gewijd aan de edele kunst van het onthoofden. Zonder dat de lezer al te veel over de man te weten krijgt, wordt er in het eerste boek een dermate respectabel en interessant personage neergezet dat je hongert naar de volgende episode. Het relaas van zijn slachtoffers krijgt meer aandacht. Een kinderverkrachter, een op wraak beluste prostituee en een blinde moordenaar doen hier hun entree en gaan stuk voor stuk een wrede dood tegemoet. De verhalen zijn net als in Lone Wolf vaak schokkend, maar net zozeer aangrijpend en ontroerend.

Kurosawa op papier
Voor de liefhebber van Lone Wolf (waar Asaemon trouwens zelf als personage opgevoerd werd) is het eerste boek van Samurai Executioner een feest van herkenning. De historische setting en sfeer, de sobere, serieuze toon, het gruwelijke geweld, de onafwendbare tragedie - alle inhoudelijke elementen zijn er in terug te vinden. Ook Kojima's ruwe maar gedetailleerde pentekenkunst, die nog steeds zijn weerga niet kent, is hier identiek. Dit is opnieuw literaire cinema in stripvorm, Kurosawa op papier.

Woordenlijst
Er komt zoveel technische uitleg en historische informatie aan te pas dat het soms een lesje cultuurgeschiedenis lijkt, inclusief verklarende woordenlijst, maar dankzij de fascinerende verhalen en de fenomenale tekeningen wordt het niet al te droge stof. Het is nog te vroeg om te bepalen of deze serie van het duo Kojima-Koike een klassieker van het kaliber van Lone Wolf and Cub is, maar een bijzonder veelbelovend eerste deel is het in elk geval wel. Vanaf oktober komt er om de twee maanden een nieuw deel uit.

Coolness
Ook Blade of the Immortal speelt in de tijd van de samurai, onderscheidt zich ook door een unieke tekenstijl en is ook bijzonder gewelddadig, maar daarmee houdt de vergelijking met Samurai Executioner wel op. Blade koppelt extreem bizar geweld aan melodrama en een studie naar de complexiteit van wraak, liefde en haat met behulp van een flinke dosis coolness. Dit schijnbaar eindeloze verhaal blijft zich maar uitbreiden door een groot aantal personages en subplots. Alweer tien jaar werkt Hiroaki Samura inmiddels aan dit schitterend vormgegeven relaas van de onsterfelijke vechtjas Manji en zijn protégee Rin die jacht maken op Anotsu, de leider van een verzameling brute strijders.

Puzzelstukjes
In dit nieuwste deel voltrekt zich een drama bij de school van Anotsu's vrouw, wordt Rin genoodzaakt zich bij haar aartsvijand te voegen, die levensbedreigend ziek is en wordt opgejaagd door zijn vroegere kompanen en leren we hoe het Makie, bekend uit oudere delen, vergaat. Het zijn fascinerende puzzelstukjes van een uitgebreid verhaal, dat inmiddels tamelijk moeilijk te overzien is. De trage voortgang ervan geeft de serie extra dimensies, maar maakt het lezen ook enigszins frustrerend, aangezien het volgende deel nog lang niet in zicht is.

Perspectief
Samura toont zich in zijn illustraties opnieuw een meester van perspectief. Of het nu een slachtpartij is of een liefdevol tafereel, met zijn schijnbaar eenvoudige stijl van bijzonder ruwe, bijna schetsmatige pennenstreken beeldt hij alles vanuit elke hoek ontzagwekkend knap uit. Een dergelijk talent dat tegenwoordig een even intrigerende strip tekent moet ik nog tegenkomen.

Uitvergroot
Dark Horse brengt de serie uit in prettig luxe paperbacks op groter formaat dan het origineel, en ook maandelijks (nog meer uitvergroot) in een comic van zo'n dertig pagina's. Op oorspronkelijk formaat (en voor minder geld) kun je Blade in Duitsland kopen. De keus is dus aan de koper, maar in welke vorm dan ook is dit een niet te missen manga die nog steeds niets aan kwaliteit afgedaan heeft.