Terecht een klassieker

The Ballad of Narayama (Narayama bushiko)

door Paul Caspers
8 november 2004

De Japanse regisseur Imamura kennen we hier eigenlijk alleen van zijn laatste drie films, de succesvolle filmhuistitels The Eel (Unagi, 1997), Dr. Akagi (Kanzo Sensei, 1998) en Warm Water Under A Red Bridge (Akai hashi no shita no nurui mizu, 2001). De inmiddels hoogbejaarde Japanner, ooit regie-assistent van grootmeester Ozu, heeft echter al sinds de jaren 60 zo'n twintigtal producties op zijn naam staan, waarvan The Ballad of Narayama, destijds winnaar van de Gouden Palm in Cannes, wellicht de meest gevierde is. Total Film brengt deze prachtige film, de tweede verfilming van een boek van Shichiro Fukazawa, in haar reeks Japanse klassiekers uit.

De film is een vaak bruut maar bovenal vertederend portret van een klein, volkomen geïsoleerd bergdorp van schijnbaar een eeuw geleden. In deze schitterende omgeving proberen de dorpelingen zichzelf staande te houden, maar worden geteisterd door honger, armoe, onderlinge strijd en zwangerschap. Temidden van deze misère bereidt de oude vrouw Orin zich voor om volgens traditie de Narayama-berg te beklimmen zodat ze daar in alle vrede kan sterven tussen de beenderen van haar talloze voorgangers.

Vier seizoenen
The Ballad of Narayama beslaat een tijdsbestek van vier seizoenen, beginnend en eindigend met een winter. Imamura geeft, zonder een moment een oordeel te vellen over de vaak weerzinwekkend barbaarse handelingen van de achterlijke dorpelingen, een indringend en liefdevol beeld van deze mensen, hun omgeving en hun tradities. Hij benadrukt steeds hoe dicht het primitieve volk in al zijn eenvoud en domme wreedheid bij de natuur en de dieren staat door veel aandacht aan de wisselende seizoen te besteden en van tijd tot tijd opnames uit het dierenrijk tussen de scènes te plaatsen. Het is een eenvoudige maar doeltreffende kunstgreep.

Adembenemend
In het lange en adembenemende slotstuk, waarin de oude Orin eindelijk haar dood tegemoet gaat, valt de muziek weg en geeft de film een laatste maal uitbeelding aan zowel de lotsberusting als de wreedheid, de pijn en de liefde die de dorpelingen tekenen en laat een onvergetelijke indruk achter. De dvd van The Ballad of Narayama is in netjes breedbeeld en voorzien van een aantal antieke trailers een kale meer zeer welkome uitgave van niet alleen een Japanse maar ook een wereldwijde klassieker.