recensie: Memories & Metropolis

Columbia brengt twee bijzondere science fiction-titels uit in haar reeks Anime Essentials, die de crème de la crème van Japanse animatie representeert. Beide zijn bioscoopfilms, gebaseerd op manga: het weinig bekende, maar prestigieuze drieluik Memories, een adaptatieproject van de briljante Katsuhiro Otomo, en de recentere topfilm Metropolis, een prachtige verfilming van een comic van een halve eeuw geleden.

Katsuhiro Otomo is de man die in de jaren 80 met Akira op eigen houtje een revolutie de Japanse stripwereld veroorzaakte, en later met zijn eigen verfilming van dat epos verantwoordelijk was voor de eerste kennismaking met moderne Japanse animatiefilms in het westen. Alle drie de delen van Memories zijn gebaseerd op zijn eigen fascinerende korte manga-verhalen, die helaas niet meer in vertaling gedrukt worden. Het bronmateriaal werd hier en daar aangepast en dat zorgde voor drie nogal uiteenlopende films.

Propaganda
Magnetic Rose, over ruimtevaarders die een geheimzinnige asteroïde binnentreden, heeft niet meer diepgang dan een tweederangs Star Trek-aflevering, maar wordt vanwege de ongekend knappe en gedetailleerde vormgeving een prachtig surreël werkje. Stink Bomb is een komisch bedoeld verhaal over een laborant die in een biologisch wapen verandert en zo zonder het te weten de bevolking uitroeit. Dit eenvoudige en slim geconstrueerde tweede deel is wat lichtere kost en biedt opnieuw eersteklas animatie. Cannon Fodder is de vreemdste van de drie: deze schitterend grauw weergegeven aflevering lijkt nauwelijks meer op anime en heeft veel meer weg van Franse en andere Europese animatie. Dit zeer cynische korte oorlogsverhaal toont in een fictieve toekomststad een wereld die lijkt op een tot leven gekomen propagandaposter.

Monnikenwerk
De is wordt voorzien van een boekje met storyboards en een korte maar interessante "making of" met interviews met de regisseurs, die bescheiden maar enthousiast vertellen over het monnikenwerk van het project. Het team achter Otomo's Memories is een dwarsdoorsnee van het grootste talent uit de animewereld: Satoshi Kon, verantwoordelijk voor Perfect Blue en Tokyo Godfathers, Koji Mirimoto, de veteraan die later aan Animatrix mee mocht werken, en Tensai Okamura, die animator was voor Ghost in the Shell. Een uniek, vaak genegeerd juweeltje dat met deze uitgave hopelijk de aandacht krijgt die het verdient.

Allegorie
In het recentere Metropolis tref je de overtreffende trap van Japanse animatie aan. De film is technisch verbluffend, van een kwaliteit die zijn weerga niet kent. Het verhaal draait om de gespannen verhoudingen tussen robots en mensen in de futuristische stad Metropolis. Er wordt een bijna-menselijk robotmeisje ontworpen, wat in de machtsstrijd existentiële vragen opwerpt. Hoewel hier en daar aangepast, is Metropolis een getrouwe (en alweer door Katsuhiro Otomo gepende) weergave van de gelijknamige manga uit de jaren 40 van Osamu Tezuka, de humanistische striplegende die ook klassiekers als Astro Boy (eerder verfilmd door veteraan Rintaro) en het epische Phoenix op zijn naam heeft staan. Zijn allegorische verhaal en de eenvoudige, ouderwetse karaktertekeningen zijn aangehouden, maar Tezuka's sobere en typische zwartwit-tekeningen zijn hier omgevormd tot een kleurrijk spektakel: een unieke anime met film noir-elementen en westerse muziek. Door een wonderbaarlijke combinatie van traditionele maar hoogwaardige anime en eersteklas CGI word je meegezogen in de wondere wereld van de toekomststad. Al die pracht en praal is misschien een overdaad, maar leidt niet af van het fraaie verhaal en de overtuigende thematiek.

Extra's
De film is voorzien van een tweede schijf met fraaie aanvullende informatie: voor de liefhebber veel technische uitleg over de animatie, een blik op creatieproces van enkele korte scènes, uitgebreide interviews met alle betrokkenen, en een hoeveelheid achtergrondinformatie in tekstformaat. Een uitgave om te koesteren, van een overweldigende film die in geen animatie-collectie mag ontbreken.

Lees hier een uitgebreide recensie van Metropolis.