Heftige storm en het EK voetbal gooiden vorig jaar roet in het eten tijdens de openingsweek van de Parade in Rotterdam. Dit jaar was het allemaal veel rooskleurig. De vijftiende keer Parade werd met een zonnetje geopend. In totaal zijn er zo'n 40.000 bezoekers in Rotterdam geweest, 11.500 meer dan vorig jaar. De organisatie spreekt dan ook van een "droomstart". Veel uitverkochte voorstellingen, ondanks dat het soms echt heel warm was in de tenten. Des te drukker was het in de koele zalen van het Nederlands Architectuur Instituut (NAI), waar dit jaar voor het eerst voorstellingen werden gespeeld.
Na Rotterdam trekt de Parade naar Den Haag (1 tot en met 10 juli), Utrecht (15 tot en met 24 juli) en Amsterdam (29 juli tot en met 14 augustus). Ook daar voert weer een bont gezelschap haar kunstjes op, van oudgedienden als Orkater tot jonge, net afgestudeerde theatermakers. Allen bieden ze je iets bijzonders, soms luchtig, soms net wat dieper, maar bijna altijd leuk, interessant en experimenteel. En ze gaan er helemaal voor, dat blijkt ook als ze je proberen te verleiden om naar hun show te komen kijken. Van te voren bedenken welke voorstelling je gaat zien, kan wel, maar als je besluit van de planning af te wijken om iets te zien waarvan je niet precies weet wat het is, zul je waarschijnlijk verrast zijn. Ook wij hebben ons laten meeslepen, maar om je toch een idee te geven welke voorstellingen er worden gespeeld en welke zeker de moeite waard zijn, kun je hier onze verslagen lezen.
27 juni
Manon Ossevoort - Doe
![]() |
| Doe (Foto: Geert Snoeier) |
Van Houts en de Ket - Zere Benen
![]() |
| Van Houts en De Ket (Foto: Ben van Duin) |
26 juni
Nog een dagje en dan worden de tenten weer afgebroken om een paar dagen later in Den Haag opgezet te worden. Haast je dus als je nog wat van die mooie voorstellingen wilt zien daar. Vergeet ook de kleinere voorstellingen niet. Zoals bijvoorbeeld De man die door zijn ogen ademt... Ik heb nog nooit het lef gehad om bij deze aparte man zijn tentje in te duiken, bang voor het onbekende? Hij weet mij met zijn ogen in ieder geval niet te verleiden.
Studio Do i.s.m. De D.D.D.D. - Irene de Sirene
![]() |
| Irene de Sirene (Foto: Robert Benschop) |
Ellen ten Damme - Unbeschreiblich weiblich
![]() |
| Ellen ten Damme (Foto: Tine Acke) |
25 juni
Het laatste weekend Parade in Rotterdam is aangebroken. Na de flinke regen- en onweersbuien van vannacht zal het in ieder geval vanavond in de tenten weer wat aangenamer aanvoelen. Grijp je kans dus!
De Varkensfabriek
![]() |
| De Varkensfabriek (foto: Jean van Lingen) |
Kris Niklison Theatre Company - Sedicedemi (ze zeggen over mij)
Je kunt kort of lang uitleggen hoe deze voorstelling in elkaar zit, maar het is beter om het zelf te ervaren. Kris Niklison gebruikt dans, tekst en enorme filmprojecties in haar voorstelling. Ze heeft het over de dingen in het leven. Vriendschap, liefde, verdriet, blijdschap, soms staat ze er heel intens bij stil en een andere keer maakt ze er de ene na de andere grap over. Dan is er natuurlijk ook nog het element in de show waar zij om bekend staat: de klittenbandacrobatiek. Ik noem het maar even zo, want het juiste woord voor deze kunstjes is lastig te vinden. Ze beweegt zich in ieder geval een tijdje over de opstaande matrassen door middel van haar klittenbandpakje. Het ziet er mooi uit. De voorstelling is soms heftig, maar af en toe ook te traag. Op een gegeven moment merk je dat een half uur toch wel net wat te lang duurt. Toch blijft het een fascinerende vrouw om naar te kijken, een indrukwekkende voorstelling ook, maar misschien wel net te hoog gegrepen voor de Parade. (Nathalie van Eck)
Lees morgen meer!
24 juni
Naarmate het weekend in zicht komt, zie je het weer steeds drukker worden op de Parade. Een aantal voorstellingen is sinds vorige week vervangen door andere, dus er is weer genoeg te zien. Veel populaire voorstellingen ook. Wees er op tijd bij om een kaartje te bemachtigen, want sommige voorstellingen zitten vaak in rap tempo vol.
Orkater – Band loopt 42
![]() |
| Band loopt 42 (foto: Ben van Duin) |
Ellen ten Damme – Blondie
![]() |
| Blondie (foto: Richard van der Klauw) |
Heart of Glass, Denis, Rapture, Maria; ze brengt het allemaal ten gehore op een hele energieke manier. Samen met haar band houdt ze de vaart er lekker in, want gespeeld moet er worden. Af en toe een grapje tussendoor en verder wat gekke bekkentrekkerij tijdens het zingen op het podium. Ten Damme laat zich gaan en weet het publiek goed mee te krijgen. Haar performance is soms wat overdreven, maar net niet over de top. Het echte Blondie-sfeertje weet Ten Damme wel op te roepen. Een enkele keer is de zang niet helemaal zoals het zou moeten, want ze heeft soms wat moeite met de hoge noten. Desondanks is Blondie een perfecte afsluiter van een broeierig avondje uit! (Nathalie van Eck)
23 juni
Dit jaar is er voor degene die ook dol is op literatuur wat nieuws onder de zon op het Paradeterrein: de Schrijverstoren. Een paar keer per week lezen schrijvers voor uit eigen werk. Een aparte ervaring voor zowel de luisteraar als voor degene die voordraagt, want er moet een hoofdtelefoon opgezet worden om naar de verhalen, columns en gedichten te luisteren. Daardoor kan de luisteraar zich minder laten afleiden door de andere Paradegeluiden. Over het terrein kijken kan wel door de netten die zijn opgehangen. Voor de voordragers zal het wel een vreemde ervaring zijn, omdat er door de hoofdtelefoons minder interactie mogelijk is met het publiek. Deze vorm kan ook leuke verrassingen opleveren, dus klim in die toren en ga lekker rustig aan een tafel zitten. De komende dagen zijn in Rotterdam nog de volgende schrijvers ingedeeld: Adriaan Jaeggi, Laurens Abbink Spaink, Ruben van Gogh, Raoul de Jong, Ernest van der Kwast, Ronald Giphart, Vrouwkje Tuinman en F. Starik.
De Vliegende Vleugel - Last minute concert van Berry Visser
Een andere bijzondere voorstelling waarbij je een hoofdtelefoon moet opzetten om te horen wat er gebeurd, is bij de voorstellingen van De Vliegende Vleugel. Je neemt plaats in een comfortabele strandstoel en je laat je meeslepen door prachtige pianomuziek en gevoelige teksten. Wij kregen een Last Minute Concert van Berry Visser, maar er zijn ook concerten van Polo de Haas en Maarten van Roozendaal. Visser brengt een liefdesverhaal. Concentreren is wel noodzakelijk omdat het in het Engels wordt gezongen en je door deze hoofdtelefoons toch nog goed de tangomuziek en de band van Heute noch, verdomme! kan horen. (andersom hoort de rest van het Paradevolk die pianoklanken van ons concert totaal niet) Het went wel op den duur en als je even je ogen dicht doet, is er zeker een moment van ontspanning. Er staat een gigantische vleugel voor de strandstoelen, waarop Visser speelt. Opvallend en meteen ook teleurstellend (als je je ogen open hebt) is dat hij het ene liedje wel zelf speelt op de piano en bij het andere liedje een band wordt ingestart waarover hij zingt. Het enigszins abrupte eind zorgt ervoor dat dit rustpuntje op de Parade wreed wordt verstoord. Je zal uit je strandstoel moeten kruipen en de hoofdtelefoons moeten inleveren. Het concept is fraai. (Nathalie van Eck)
Leon Giesen - Club Mondo Leone
![]() |
| Leon Giesen (foto: Marcel Prins) |
22 juni
The Bitch: In Bed With Macbeth
Vanavond wordt er weer een nieuwe voorstelling toegevoegd aan het Parade-repertoire. Growing Up In Public speelde vorig jaar een waanzinnige versie van het paradijsverhaal. Daphne de Bruin speelde Eva en hangt nu de Bitch uit. De voorstelling The Bitch: In Bed With Macbeth trekt dit jaar langs meerdere theaterfestivals. Wij hebben het stuk al eerder op Festival aan de Werf bekeken en ook dit jaar waren we weer onder de indruk. Onze redacteur schreef: "Met The Bitch: In Bed With Macbeth zet ze een indringend portret neer van Shakespeares eerzuchtige Lady Macbeth die haar man aanzet tot het plegen van een gruwelijke moord. De Bruin draagt deze voorstelling moeiteloos in haar eentje met haar expressieve spel." En: "De Bruin zorgt er hoogstpersoonlijk voor dat je je wel drie keer bedenkt voordat je de term 'het zwakke geslacht' ooit weer in je mond zal nemen."
De Poldermakers - Poldermodel
Een van de weinige voorstellingen die echt in het NAI (en niet in een tentje) moet worden gespeeld is het Poldermodel. De tentoonstelling Polders - een theater van land en water vormt het decor voor de voorstelling en het publiek kijkt vanaf een brug toe. De Poldermakers lokken je naar de voorstelling toe door het publiek een Nederlands vlaggetje te geven en de gezellige accordeonklanken leiden je naar binnen. Wat je zou verwachten is een wat oubollige, terug-in-de-tijd-voorstelling. Niets is minder waar, want we worden welkom geheten in het jaar 2031! En zo gezellig is het niet, want we wonen een herdenkingsdienst bij, dus het verzoek aan ons is om goed te gaan zitten of staan. Dialogen, liedjes en muziekstukken is wat volgt. De spelers doen goed hun best, maar weten het publiek niet te raken. De voorstelling is nog te weinig een geheel en wat rommelig. In no time ben je deze poldervertoning weer vergeten als je het paradeterrein overloopt. (Nathalie van Eck)
Het Paleis voor Volksvlijt - Heute noch, verdomme!
![]() |
| Heute noch, verdomme! (foto: Merel Kuiper) |
21 juni
'15 jaar paraderen, verleiden en verleid worden' is het jubileummotto van dit jaar. En verleidingen zijn er genoeg. De vrouw met de baard die voor de Freakshow zit belooft je geen freaks maar SUPERfreaks! Een vrouw in badjas wil je graag de Naakte Waarheid laten zien. 'Er moet hier snel een vrouw bevrucht worden!' roept de man van Heute noch, verdomme! En dan zijn er nog de koude drankjes onder de warme zon, de lekkere hapjes uit de geïmproviseerde keukens, de houten banken waarop je urenlang kan blijven zitten kijken naar wat er allemaal voorbij loopt. De zon schijnt, de mensen zijn mooi en ze lachen. En de onbekende hond die onder het tafeltje naast je ligt, verleidt je tot een aai over z'n kop.
Blixum - De Naakte Waarheid
![]() |
| De Naakte Waarheid (foto: Petra Spiljard) |
Conny Janssen Danst - Manoeuvres
![]() |
| Manoeuvres (foto: Karel van Hees) |
20 juni
Voorstellingen op de Parade duren niet zo lang. Ze variëren in lengte van 5 tot 60 minuten. Het is natuurlijk net waar je zin in hebt, maar meerdere voorstellingen op een avond zijn goed te doen. En dan heb je ook nog tijd om een hapje te eten, een drankje te doen en wat te kletsen. En ben je geen echte theaterliefhebber, dan zijn er altijd nog de kermis-achtige spelletjes waarmee je kan vermaken. Of je kan je terug trekken in de schrijverstoren of lachen om een filmpje.
Stichting Zuiderlicht - Freak
Niet voeren en niet lachen, is het advies dat we krijgen als we het zaaltje van de Synestheseur binnen lopen. Elke twaalf minuten kun je daarbinnen het filmpje Freak bekijken. Op het scherm verschijnt een reusachtige man die wel wat weg heeft van de Hulk, al is hij niet groen. Maar kwaad des te meer. De inspiratie van dit filmpje komt voort uit verhalen als The Elephant Man, het monster van Frankenstein en King Kong. De uitvoering is goed gelukt. Over de manier van filmen, vanuit welke hoek, welke soort shots is goed nagedacht. En met wat special effects in het zaaltje wordt er een aparte sfeer gecreëerd. Niet dat dat echt nodig is, want de film an sich is een ervaring op zichzelf, maar het versterkt je gevoel en werkt enigszins op je lachspieren. Je ervaart deze filmvoorstelling, gemaakt door Ton van Erp, in ieder geval aan den lijve. Een eigenaardige ervaring, die je niet mag missen en ook zeker niet hoeft te missen aangezien de film vele malen per dag vertoond wordt. (Nathalie van Eck)
Theaterproletariaat A.S.F. - Hello ici
Sexy paaldanseressen verwelkomen ons in de benauwde, donkere tent. We krijgen een talkshow voorgeschoteld (met Dicky van den Toorn en Ton Kas), waarin de koning van het erotisch goochelen te gast is. De ene flauwe grap na de andere wordt gemaakt en het gesprek duurt maar voort. Er duikt een verloren dochter op, maar verder uitgewerkt wordt dit niet. Eigenlijk duurt het gesprek te lang en daarom zijn de dames die aan de palen hangen een welkome afleiding. Ze vertonen hun kunstjes, terwijl de talkshow gaande is, en zijn daar best goed in. Verder is het een beetje onduidelijk waar de makers van dit stuk naar toe willen. Een ongedwongen sfeer hebben ze in ieder geval weten te creëren en voor vermaak is ook gezorgd, maar dit snipsnap-verhaaltje heeft te weinig in zich om een half uur lang te blijven boeien. Laat staan om het intensief te blijven volgen. (Nathalie van Eck)
Lees hier morgen meer!
19 juni
Het is genieten met het mooie weer op de Parade. De flessen rosé lijken niet aan te slepen en iedereen heeft het naar z’n zin. Door de hoge temperatuur kan het nog wel ’s warm zijn in de tenten en dat zorgt er misschien voor dat de voorstellingen soms net niet vol zitten. Een beetje afkoelen in de zweefmolen dan misschien maar? Net als elk jaar is de molen weer erg in trek.
Eric Koller - Kook
Ook in trek is Eric Koller.Sommige mensen die in de rij staan te wachten om naar binnen te mogen, roepen zelfs dat een Parade zonder Koller niets aan is. Dat viel na vorig jaar nog te betwijfelen. Toen stond hij met zijn show Rollercoaster zich een partij uit te sloven en probeerde hij te gemakkelijk en te simpel te scoren. Dit jaar is hij de kok, de ober en Snoop Dogg tegelijk. Say what? Ja, je moet het zelf gaan zien, want uitleggen is niet leuk. In een half uurtje zet Koller een geweldige Paradeshow neer. Hij is zeker gegroeid en laat zien dat hij met Kook veel meer in huis heeft dan vorig jaar. Qua metamorfoses is deze lange slungel bijvoorbeeld steeds sneller geworden en zijn uitwerking is creatiever. Wat blijft zijn z’n slapstickbewegingen en zijn gekke bekken-trekkerij, zijn handelsmerken. (Nathalie van Eck)
Eric Koller - Freaky Late Night
En als je geen genoeg van deze man kan krijgen, dan kan je elke vrijdag- en zaterdagavond ook naar zijn Freaky Late Night show. Daar maken we ook eindelijk eens kennis met een pratende Koller (in zijn andere voorstelling zegt hij bijna geen woord, wat ook wel iets heeft). Hij blijkt gevat, van de pot gerukt, van god los en wat al niet meer. In no time weet hij de lachers op z’n hand te krijgen en zet hij wat mensen op hun nummer. Het publiek heeft het naar z’n zin. Koller doet dan ook alles voor het publiek. “Het is jullie feestje,” proest Koller het uit als hij een andere reactie krijgt dan hij had verwacht van het publiek en hij valt even uit z’n rol. In een half uurtje doet Koller een greep uit zijn meest succesvolle theateracts, zoals de Bingo, het Waterballet en Jan Klaassen. Soms heel herkenbaar, maar altijd al op je klompen aan te voelen wat er gaat gebeuren, waardoor je van te voren al binnenpret hebt. Een erg vermakelijke, interactieve en simpele show. Moeilijker moet je het ook niet maken op zo’n zwoele zomeravond waar iedereen al de nodige alcohol heeft genuttigd. (Nathalie van Eck)
18 juni
Wat meteen opvalt bij aankomst in Rotterdam is de locatie. De tenten staan dit jaar niet in het Museumpark, want daaronder worden een parkeergarage en waterberging aangelegd. Daarom is de Parade vlakbij, rond het Nederlands Architectuurinstituut (NAI), neergestreken. Het terrein is daardoor wat kleiner geworden en er is voor gekozen om voorstellingen ook in de NAI plaats te laten vinden. En dat is zonde, want in de zalen van dit gebouw heb je het idee met veel meer afstand naar een voorstelling te kijken. In tegenstelling tot in de tentjes, waar de Parade juist een lekkere knusse en ongedwongen sfeer mee creëert. Maar het mag de pret allemaal niet drukken, evenals de staking van de treinen op de openingsavond van de Parade. Het festivalterrein zit toch behoorlijk vol en sommige voorstellingen zijn uitverkocht.
Nathalie Baartman - Stam
![]() |
| Nathalie Baartman (foto: Stéphane Logger) |
De Dutch Don't Dance Division – Carmen
Knipper niet te vaak met je ogen tijdens deze voorstelling, want voor je het weet is het voorbij. Deze versie van Carmen heeft een hoog tempo. In twintig minuten weet je weer hoe het verhaal in elkaar zat en ben je onder meer blootgesteld aan drama, passie, jaloezie, geweld en verlangen. De aankleding van de voorstelling lijkt erg truttig (overal zwart-witte stippen), maar in combinatie met het spel heeft dat iets heel komisch. Er wordt niet gesproken tijdens deze muzikale voorstelling, af en toe worden er alleen een paar regels meegezongen op de muziek. Dat vergt een extra inspanning van de acteurs om het publiek toch te amuseren. Dat is aan dit drietal wel toevertrouwd. Ze hebben allemaal een dansachtergrond en spelen dit spel, zoals het hoort, met passie. Sabrina Vis is een uitstekende femme fatale. Een pittige tante, die Carmen, die verleidelijk het publiek in kijkt. Een voorstelling die je alleen daarom al niet mag missen. (Nathalie van Eck)

















Het Nationale Toneel - Retour Hollandse Spoor
Meindert Fennema - Geert Wilders. De tovenaarsleerling
Phosphorescent
Jamaica - No Problem
Arthur Japin - Vaslav
The Stranger
