8weekly.nl recensie website met recensies over film, muziek, literatuur, theater en beeldende kunst
 

Christian Bale

Steracteur zonder faam

21 juli 2005

Christian Bale is met Jude Law, Edward Norton en Joaquin Phoenix een van de allerbeste acteurs van zijn generatie, maar heeft nooit zoveel erkenning gekregen als zijn collega's. Al op 13-jarige leeftijd was hij de ster in een Steven Spielberg-film, en op het moment is hij over de hele wereld te zien als Batman. Hij is jong, aantrekkelijk, wisselt kleine producties af met blockbusters en speelt minstens ieder jaar in een bioscoopfilm. Waarom is de man uit Wales nog geen wereldster?

Hoewel hij nooit een acteursopleiding heeft gevolgd, bezit Christian Bale een bijna griezelig vermogen in de huid te kruipen van uiteenlopende personages. Hij weet niet alleen zijn mimiek en fysiek aan te passen, maar kan ook feilloos stemaccenten nabootsen. Het is een intelligente, persoonlijke manier van acteren, die hem tot een aantal opmerkelijke prestaties heeft gebracht. Of hij nu een gemaskerde superheld speelt of een gehandicapte jongeman, zijn aanwezigheid is steevast indringend en opvallend. Maar pas nadat je een aantal van zijn films hebt gezien, herken je zijn vermogen om radicaal verschillende rollen te vertolken. Voor mij was American Psycho (2000) doorslaggevend: hierin speelt de Brit met zoveel bravoure een volamerikaanse yuppie, dat de rol al zijn eerdere en latere prestaties in een ander daglicht zet. Ironisch genoeg is het misschien juist die veelzijdigheid die een grotere bekendheid tot nog toe in de weg heeft gestaan. Ondanks hoofdrollen in menig kassucces, zegt de naam Christian Bale de doorsnee filmkijker nog altijd weinig.

Schijnwerpers
Bale is inmiddels net 30, maar heeft al een imposant aantal samenwerkingen op zijn naam staan. Hij werd geregisseerd door iconen van de onafhankelijke film: Kenneth Branagh, Jane Campion, Christopher Nolan, Todd Haynes, maar ook door de grotere namen: Spielberg, Terrence Malick en, binnenkort, Werner Herzog. De oorzaak van zijn relatieve onbekendheid ligt wellicht juist ook in zijn carrièrekeuzes: als de hoofdrol van een project hem niet zint, geeft hij de voorkeur aan een bijrol in een minder prestigieuze film. Bovendien heeft de acteur geen last van sterallures. Zoals wel meer Britten staat hij niet graag in de schijnwerpers: hij houdt niet van interviews en is bijzonder terughoudend over zijn privéleven. Tenslotte verkiest hij een langdurig huwelijk boven wisselende relaties in Hollywoodstijl. Die bescheidenheid en warsheid van elke koketterie zorgen ervoor dat Bale redelijk onopgemerkt zijn oeuvre kan blijven uitbreiden.

Oscar
Als je de pers mag geloven, kent Bale's carrière drie pieken: zijn hoofdrol in Spielbergs Empire of the Sun (1987), de titelrol in de controversiële verfilming van American Psycho (2000) en de laatste incarnatie van Batman in Batman Begins. Hij speelt echter al bijna twee decennia lang bijna onopgemerkt in een constante reeks topproducties. Meestal in uitstekende bijrollen, zoals bijvoorbeeld als Hamlet in Prince of Jutland (1994), of de verslaggever die zijn biseksuele idool (Ewan McGregor) onderzoekt in Velvet Goldmine. Ook als hij een minder sympathiek karakter speelt fascineert hij: in de Shaft-remake was hij als slechterik vermakelijker dan de titelheld zelf. Zo af en toe speelde hij een hoofdrol in kleinschaligere producties, bijvoorbeeld een pre-Jim Caviezel vertolking van Jezus in Mary, Mother of Jesus. Het is maar een greep uit een buitengewoon veelzijdige carrière, die wellicht pas door volgende generaties pas op waarde geschat zal worden.

Zijn allerbeste werk vind je op een geruisloos op dvd verschenen thriller en in een miskende literatuurverfilming. In All the Little Animals speelt hij een schuchtere, gehandicapte jongeman, die zijn boze stiefvader ontvlucht en in een bos door een zonderling (John Hurt) onder zijn hoede wordt genomen. Bale zet een indringend portret neer van een jongetje dat in het lichaam van een volwassene naderend onheil probeert af te wenden. Deze rol maakt van een bescheiden thriller een intrigerende film. In 2000 speelde hij de rol van zijn leven, toen hij na jaren van uitstel de hoofdrol op zich nam in de bij voorbaat al controversiële verfilming van Bret Easton Ellis' American Psycho. Zijn sardonische vertolking van Patrick Bateman, de man die gevoelloos de meest gruwelijke moorden pleegt, is een acteerprestatie die hem in een minder conservatief klimaat een Oscar opgeleverd had. Zelfs de meest sceptische critici hadden lof voor zijn rol, maar dat veranderde niets aan zijn relatief anonieme status.

Zelfvertrouwen
Na die film beging hij wellicht de enige misstappen die zijn carrière tot nu toe kent: hij verzorgde een paar minderwaardige bijrollen en speelde in mislukte, peperdure Hollywoodproducties als Captain Corelli's Mandoline en Laurel Canyon. Het science-fiction debacle Equilibrium geldt als voorlopig dieptepunt, maar ook in die film speelt hij capabel. Bale neemt iedere rol uiterst serieus en blaakt altijd van het zelfvertrouwen, wat bijvoorbeeld de amusante drakenfilm Reign of Fire een zekere meerwaarde gaf. Met zijn meest opmerkelijke rol tot nu toe, de uitgemergelde fabrieksarbeider in The Machinist, lijkt hij zijn weg weer gevonden te hebben: na Christopher Nolans herinterpretatie van Batman zal hij te zien zijn in Herzogs nieuwste film en Malicks veelbelovende Pocahontas-epos The New World.








 FILM
Christian Bale
Jaar: 2005

facebook plaatje
 ADVERTENTIE

 ZOEKEN

Alle artikelen 8WEEKLY:

 ADVERTENTIE