reportage: Lifetime Achievement Award: Paul Verhoeven

Dat Paul Verhoeven sinds zijn vertrek naar Hollywood (en vlak daarvoor, met de bizarre Gerard Reve-thriller De Vierde Man (1983)) een aantal fantastische films op zijn naam heeft staan, staat buiten kijf. Zijn Amerikaanse films zijn meestal pulpverhalen die dankzij een enorm budget, degelijke acteurs en ongetwijfeld zijn eigen bezielde inbreng tot gewelddadig vermaak van de bovenste plank worden.

Het is ironisch dat een Nederlander de beste Amerikaanse Hollywoodfilms maakt. Verhoeven blijft dan ook binnen de grenzen van op het eerste gezicht typisch hersenloze actie, maar gaat daarin altijd even verder dan zijn Amerikaanse collega's. In Flesh & Blood (1985) bijvoorbeeld mocht Rutger Hauer zich uitleven als verkrachtende en slachtende middeleeuwse bandiet. In 1987 bracht hij de onverwoestbare bliksmeris Robocop tot leven. De film werd een enorm succes, ondanks of juist dankzij een overdaad aan akelig geweld (in Duitsland werden er maar liefst 25 minuten uit het al gekortwiekte origineel geknipt!). Robocop zette de standaard voor gewelddadige actiefilms en is vijftien jaar na dato nog steeds overdonderend.

Dat Verhoeven ook zonder uitbundige special effects een goede film kon maken, bewees hij met de ouderwetse thriller Basic Instinct (1992), die ondanks een stroom van negatieve kritiek ook een kaskraker werd. Na het volledig mislukte drama Showgirls (1995) mocht Verhoeven zich revancheren met een als vanouds botte verfilming van een verhaal van Robert A. Heinlein. Starship Troopers (1997) schoot een aantal Amerikanen in het verkeerde keelgat. Verhoeven zou nazistische propaganda gemaakt hebben! Het is voor de Europese toeschouwer moeilijk te bevatten dat de Amerikanen niet doorhadden dat het hier ging om een geweldig grappige satire van hun eigen militaire politiek, en dat terwijl de film daar niet bepaald subtiel in is. Ook vijf jaar naar dato is de film nog even hilarisch en visueel indrukwekkend.

Zijn laatste film Hollow Man (1999) is typisch escapistisch vermaak, maar net als bijvoorbeeld het Schwarzenegger-vehikel Total Recall (1991) dankzij het idiote einde (een overdaad aan special effects) enigszins teleurstellend. Het is alweer een tijdje stil rond de Nederlandse Amerikaan, maar na vage geruchten over een kruistochtfilm, een Jezus-project met Schwarzenegger(!) en Basic Instinct II onthulde hij in Amsterdam zich voortaan op Europa te willen richten en toch een aantal concrete en veelbelovende plannen te hebben.

Klik hier voor een overzicht van het AFFF-verslag.