recensie: Richard Koszarski - Fort Lee: The Film Town (1904-2004)

Slechts weinig mensen weten dat Hollywood niet de bakermat van de Amerikaanse filmindustrie is. Voor, en vooral ook tegelijkertijd met de opkomst van Tinseltown, zaten de grote studio's in New York. Het vlakbij New York gelegen Fort Lee vervulde in de eerste decennia van de vorige eeuw de rol die Hollywood nu al een jaar of tachtig vervult: het stadje was het decor van grote filmstudio's, reusachtige decors en beroemde filmsterren. In Fort Lee: The Film Town schetst Richard Koszarski de inmiddels bijna vergeten geschiedenis van dit Amerikaanse dorpje onder de rook van The Big Apple.

Koszarski is lid van de Fort Lee Film Commissie en professor English & Cinema Studies aan de Rutgers Universiteit. Als geen ander is hij dus bij machte om informatie over de geschiedenis van Fort Lee te verzamelen, bundelen en analyseren. In Fort Lee: The Film Town presenteert hij ons een uitgebreid dossier over alles wat met deze geschiedenis te maken heeft. Honderden artikelen uit kranten, tijdschriften en essays passeren de revue en geven zodoende een uitgebreid beeld van hoe de media de ontwikkeling van de stad versloeg.

Uitputtende hoeveelheid

Buster Keaton aan het werk in Fort Lee.

De artikelen zijn even informatief als vrijblijvend. Aan de ene kant bevatten ze erg veel informatie over alles wat er zich in Fort Lee afspeelde: verschillende artikelen over de opkomst van de studio's in Fort Lee, de persberichten over het bouwen van nieuwe studio's, de verhandelingen van een regisseur als D. W. Griffith, 'op de set'-verslagen, berichten over 'bijna-ongelukken'. Je kunt het zo gek niet bedenken, alles staat er in. Verder is er per filmproducent een apart hoofdstuk gewijd aan alle berichtgeving omtrent de belangrijkste producenten die in Fort Lee actief waren gedurende de eerste decennia van de vorige eeuw. De meeste artikelen zijn geschreven door journalisten, maar zo hier en daar komen de artikelen van de hand van filmkenners of regisseurs. Zo schrijft regisseur Raoul Walsch een lang stuk in het hoofdstuk over de Fox-studio. De artikelen worden opgeleukt met plaatjes van oude krantenartikelen, foto's en sfeervolle filmposters uit die periode.

Lege huls
Veel informatie dus. Maar hier wordt verder niets mee gedaan. Koszarski heeft het nagelaten om al deze artikelen te analyseren en hier conclusies uit te trekken. Nergens worden overeenkomsten of verschillen tussen de artikelen benoemd en op waarde geschat. Want waarom werden juist op die plaats en in die tijd op die locatie zoveel studio's gebouwd? En hoe kwam het nou dat de grote studio's haast gelijktijdig besloten om te vertrekken? Koszarski moet ons het antwoord schuldig blijven. Hierdoor blijkt Fort Lee: The Film Town een lege huls te zijn. Je krijgt veel informatie, dat is waar, maar deze informatie blijft betekenisloos wanneer er niets mee gedaan wordt. Dit is een euvel waar veel filmboeken aan lijden. Je zou deze boeken onder kunnen verdelen in twee categorieën: de analyserende boeken en de verzamelende boeken. Koszarski's Fort Lee: The Film Town behoort tot de laatste categorie. Het heeft de lezers die niet bekend zijn met de geschiedenis van Fort Lee niets te bieden. Enkel iemand die hier al veel vanaf weet zal Fort Lee: The Film Town waardevol achten.