recensie: Ichi the Killer: The Animation. Episode 0

Toen Takashi Miike in 2001 Hideo Yamamoto's manga Ichi the Killer verfilmde, werd hij door moraalridders verguisd en door genrefans omarmd. Miike's versie was namelijk ongekend gewelddadig, maar vrijwel niemand begreep veel van de psychologie van de karakters en van de metafysische implicaties van het verhaal.

Een vergelijking met het bronmateriaal leert echter dat Miike en zijn scenarioschrijver Sakichi Sato die implicaties voor een deel zelf aan de comic hebben toegevoegd, met name in de surreële laatste scène van de film. Tegen het einde van de tiendelige comic vindt übermasochist Kakihara de ultieme bevrediging: Ichi splijt zijn geslacht in tweeën, hakt hem een arm af en jaagt hem de dood in. Het is deze oorspronkelijke sequentie die, bij wijze van referentiekader, in de vorm van een flashforward en in de epiloog de omlijsting vormt van de korte animefilm Ichi the Killer: The Animation. Episode 0.

Verlengstuk
De titel van de film zegt het al: het is een verlengstuk van de comic (vergeet de onzin die de distributeur op de hoes vermeldt), een soort proloog die door Sato en Yamamoto zelf geschreven werd. De anime negeert de film, maar heeft er wel veel mee gemeen: de kakofonische soundtrack, de sensationele geweldsscènes en de ongemakkelijke combinatie van zwarte humor en wreedheid. Miike verzorgt zelfs een cameo door een paar woordjes in te spreken als Kakihara. Voor de rest is de stijl en vorm bijzonder getrouw aan de comic: waar Ichi, Kakihara en Jiji in de film in de verste verte niet op hun papieren tegenhangers lijken, zijn ze hier identiek. Yamamoto's karakterontwerpen zijn, net als de haarscherpe tekenstijl, regelrecht uit de pagina's van de comic overgenomen.

Een tekenfilm van 45 minuten (waarvan tien minuten aftiteling) is misschien te kort om Ichi's verleden onder de loep te nemen en zijn karakter meer diepgang te geven. Episode 0 doet dan ook niet meer dan duidelijk maken wat in de comic al geïmpliceerd werd: zijn obsessie met geweld, en de seksuele bevrediging die daarmee gepaard gaat, is het gevolg van een jeugd met wrede klasgenoten, een onbegrijpende familie, computerspelgeweld, SM-praktijken in de ouderlijke slaapkamer en de onderdrukking van zijn eigen begeertes. De anime gaat over de ontmoeting tussen de geheimzinnige Jiji en de jonge Ichi, maar de kern ervan is een uitgebreide reeks flashbacks, waarin de basis van zijn gestoorde persoonlijkheid wordt gelegd.

Seks en geweld
De terugblikken zijn al naar gelang thema en plaats met verschillende felle kleurenfilters weergegeven, en de karakters bewegen zo weinig mogelijk; deze statische en harde visuele stijl is een echo van de comic, die even functioneel en sober is getekend. De idiote plotstructuur van de comic ontbreekt: in de anime, een popmedium dat nu eenmaal afhankelijk is van snelle bevrediging, volgt een reeks sleutelscènes elkaar op. Episode 0 geeft Ichi's karakter daarom weinig diepgang mee, maar biedt wel intrigerend aanvullend materiaal- en natuurlijk een behoorlijke dosis seks en geweld.

Het had met zijn fascinerende hoofdkarakter een veelbelovende pilot van een anime-reeks kunnen zijn. Die reeks zal er nooit komen, dus deze proloog is alleen toegankelijk voor wie bekend is met het materiaal waaraan de film refereert, en voor zijn selecte publiek is het een boeiende aanvulling. Aan de Ichi-mythe is inmiddels nog een exponent toegevoegd: Sato en Yamamoto tekenden een jaar later ook voor 1-Ichi, een low-budget speelfilm die door de regie-assistent van de oorspronkelijke film geschoten werd en ook over Ichi's schooljaren gaat. Het lijkt erop dat het laatste woord over de jeugdige sadist nog niet gezegd is.