8weekly.nl

De eindejaarslijstjes

Crazy 8

door De redactie 8weekly
31 december 2007

Allereerst een gelukkig 2008! Voor u zich vol overgave in dit nieuwe jaar stort, vragen we u nog een keer terug te kijken. U begrijpt dit is de eindejaarslijst van 8WEEKLY, het knallende slotstuk waarin 8WEEKLY haar bescheiden en soms ook buitenissige voorkeuren aan u openbaart. Laaft u aan de rijkdommen die wij in onze oneindige eigenwijsheid uit het afgelopen jaar hebben gepeurd.

FILM

1. The Host

The Host is een monsterfilm, familiefilm en een satire tegelijk: deze film trekt zich weinig aan van conventies en leidt tot een onstuitbare hoeveelheid filmplezier bij iedere kijker. Een feest voor het oog, een feest voor het hart, en een feest voor het verstand. Lees verder...

2. Das Leben der anderen

Een plichtsgetrouwe Stasi-agent ziet zijn perspectief op de Heilstaat langzaam veranderen als hij zijn intrek neemt in de zolder van de socialistische auteur Georg Dreyman. Je houdt als kijker je adem in, zo goed maakt acteur Sebastian Koch duidelijk wat er door de bespiede schrijver heen gaat. Deze serieuze film over het dagelijks leven in de DDR geeft een realistisch beeld van een samenleving die geregeerd wordt door wantrouwen. Lees verder...

3. The Diving Bell and the Butterfly

Knipperend met zijn oog dicteert de bijna geheel verlamde Jean Dominique (Mathieu Amalric) een heel boek. Verleden, heden en fantasieën lopen door elkaar heen als een associatieve beeldenbrij met Bauby's voiceover als gids. Zijn rijke, eloquent geformuleerde binnenwereld staat in schril contrast met zijn verlamde, vrijwel levenloze buitenkant. Het is aangrijpend, en als kijker kan je niet anders dan samen met het ziekenhuispersoneel hopen op een wonder. Lees verder...

4. Pan's Labyrinth

Guillermo del Toro weet weer een perfecte balans te vinden tussen fantasie en een bepaald aspect van de menselijke tragedie, getoond door de onbedorven ogen van kinderen. Dit uitgekiende, griezelige en ontroerende sprookje bewijst opnieuw zijn meesterschap. De acteerprestaties zijn uitmuntend, het geluid is effectief en de camerabewegingen snel: strak waar nodig, rustig en kalm wanneer de plot aandacht vereist. Het lijkt zo simpel, alsof het Del Toro geen enkele moeite kost, maar wat een prachtfilm heeft het opgeleverd. Lees verder...

5. The Prestige

The Prestige gaat over de strijd tussen twee illusionisten tegen tijde van de industriële revolutie. Regisseur Christopher Nolan houdt niet alleen het publiek in de theaters in de film voor het lapje, maar neemt ook het publiek in de bioscoop mee in de wereld van magie en trucs, zonder dat daarbij de aandacht verslapt. The Prestige is als een goede goocheltruc: je moet hem zien, want het is lastig om hem uit te leggen. En als je hem eenmaal gezien hebt geef je hem een staande ovatie. Of je de truc nu snapte of niet. Lees verder...

6. Brick

Brick, een misdaadmysterie dat zich afspeeld in de kringen van de schoolpleinmafia, schildert de middelbare school af als een voorportaal van de hel. Cinematografisch gezien is de film een juweeltje: de duisternis sijpelt van je scherm. En het hard-boiled jargon dat de acteurs uitslaan, geïnspireerd op de detectives van Raymond Chandler en Dashiell Hammett, werkt wonderwel. Een mooi staaltje liefdewerk. Lees verder...

7. Riding Alone for Thousands of Miles

Als Kenichi ziek wordt, beseft zijn zwijgzame oude vader Koichi dat het tijd wordt om eindelijk het juiste te doen. En dat valt nog niet mee. Zoonlief wil zelfs op zijn ziekbed de oude man niet zien. Daarop besluit de vader zijn liefde te bewijzen: door af te reizen naar communistisch China, en daar een traditionele, en voor de zoon zeer belangrijke Chinese maskeropera te filmen. Terwijl meester-regisseur Yimou Zhang fraaie ansichtjes van de Chinese provincie maakt, komt Koichi erachter dat contact met andere mensen wel degelijk mogelijk en wenselijk is. Lees verder...

8. Flandres

Waar Bruno Dumont er eerder op uit leek zijn personages te willen bestraffen, misschien zelfs pijnigen, is de toon van Flandres – gedraaid in droge, afstandelijke shots – er eerder een van vanzelfsprekendheid. Dit is zoals het gaat; wen er maar aan, lijkt de regisseur te willen zeggen. Zelfs in de gruwelijke beelden van de oorlog schuilt een soort berusting. Dat maakt Flandres tot Dumonts beste film tot nu toe. Lees verder...

MUZIEK

1. Radiohead – In Rainbows

'Radiohead mag van zichzelf eindelijk weer gewoon mooie muziek maken'; dat is zo ongeveer de consensus over In Rainbows, het resultaat van een band die thuis is gekomen na het vertrek dat het briljante OK Computer was. In Rainbows is minder onderhuids en tragisch dan zijn voorgangers, maar een bevestiging van Radioheads onveranderde superstatus. De plaat toont opnieuw het niveauverschil tussen Radiohead en de bands die op dit moment alleen maar van de schaduw van Radiohead mogen dromen. Lees verder...

2. Arcade Fire – Neon Bible

Vanuit de frontlinie van de Canadese invasie van dit millennium bevestigde Arcade Fire al vroeg in 2007 dat Funeral geen toevalstreffer was. Neon Bible is iets gepolijster en complexer, en bewijst nogmaals dat deze band – ondanks haar grote doorbraak dit jaar – niet thuishoort in de Alpha-tent of de HMH, maar in de intieme ambiance van Paradiso. Funeral sneed zielen door, Neon Bible raapt de overblijfselen bij elkaar. En laat je, zeker na vele draaibeurten, opnieuw achter met een brok in de keel.

3. Justice – †

† staat vol met electrodance, doorspekt met de Franse slag. Muziek die niet alleen gemaakt lijkt te zijn om op te dansen, maar die je met een enkel vrolijk refreintje, leuke basloopjes en mooie vioolpartijen ook blij weet te maken. † is dan ook een plaat met voor elk wat wils, eentje die niet snel verveelt. Zeker weten de fijnste dansplaat van 2007! Lees verder...

4. Daft Punk – Alive 2007

Een feestend inferno met een visuele show van grote hoogte: Daft Punks concert in de HMH dit jaar was hands down het indrukwekkendste in tijden. Nadat ze door het onbegrepen Human After All door de muziekpers als gemakzuchtige veteranen opzij waren geschoven, kwam, zag en overwon Daft Punk de gehele wereld met een oeuvre-overstrekkende liveset die tien jaar pure muziekgeschiedenis liet horen. Zo ook op Alive 2007. Waarop de nummers nog altijd tijdloos goed klinken en even fris als bij hun releases. Lees verder...

5. Jens Lekman – Night Falls Over Kortedala

Levenskunstenaar Jens Lekman serveert ons vrolijke verhaaltjes over de dagelijkse verwarringen, geheugenkronkels en kappersbezoekjes die we allemaal meemaken. Ontwapenend in zijn bescheidenheid en opgewektheid is Jens Lekman een moderne troubadour. Melancholie was altijd al zijn favoriete gemoedstoestand, maar door de luchtigere verpakking op Night Falls Over Kortedala ontstaat er een prachtige wisselwerking tussen humor en weemoedigheid in muziek én tekst. Prachtplaat! Lees verder...

6. Great Lake Swimmers – Ongiara

Mooie, breekbare liedjes voorzien van hoge, ijle vocalen, dat is waar Tony Dekker patent op heeft. Met zijn ingetogen creaties balanceert hij immer op het randje van zoet en melancholisch. De folk waar Dekker van oudsher zijn toevlucht in zoekt, heeft op Ongiara gezelschap gekregen van alt.country. Toch is het nog steeds Tony Dekker die met zijn ingetogen gitaarspel en subtiele, fluisterende zang de show steelt. Prachtliedjes, pracht-arrangementen, heel, heel mooi! Lees verder...

7. Beirut – The Flying Cub Club

Beirut is een enigszins apart eenmanscollectief met gastmuzikanten. Combineerde Zach Condon op debuut Gulag Orkestar klagerige, doch immer doeltreffende zang met een enigszins zompige combinatie van piano, trompet, accordeon, harmonica, ukelele en rammelende percussie-instrumenten; The Flying Cub Club is op alle punten nog een stap voortuit. Melancholie, vrijwel perfect verpakt in schitterende liedjes. Een toptalent.

8. Battles – Mirrored

Een album vol spastische drums, straffe gitaarloopjes in eindeloze loops en wiskundig berekend bochtenwerk. Mirrored is meer dan de som der delen. Battles intense en experimentele nummers hebben de gekte van Frank Zappa en Aphex Twin, het frivole en veelzijdige van Beck en het overdadige van Marc Bolan en T. Rex. Maar dan wel samengebald in een pantservuist waarop 'made in the 21st century' staat. En dan te bedenken dat ze live nóg beter zijn. Lees verder...

Theater

1. Gerucht – Lotte van den Berg

In Gerucht komen de wereld van de spelers en de wereld van de argeloze voorbijgangers samen. Soms leidt dit tot hilarische momenten als de passanten verbaasd opkijken naar die houten doos, zich afvragend wat dat meisje toch met die steentjes doet, of hun fiets tegen het raam van de doos willen zetten. Soms leidt het tot mooie en spannende beelden. Lees verder...

2. U bevindt zich hier – Dries Verhoeven

Theatermaker en -vormgever Dries Verhoeven wil in U bevindt zich hier de bezoeker bewust maken van de onbekenden met wie we ons leven delen. Waarvoor is de overbuurvrouw bang, waaraan denkt de man die twee verdiepingen hoger woont? En hoe maak je contact met deze mensen die net zo kwetsbaar zijn als jij? In Verhoevens hotel krijgt iedere toeschouwer de sleutel voor zijn eigen kamer. Lees verder...

3. De geschiedenis van de familie Avenier – Het Toneel Speelt

In de traditie van het bejubelde filmepos La Meglio Gioventù vertelt schrijfster Maria Goos in vier delen de geschiedenis van 'zomaar een Nederlandse familie', over een periode van vijftig jaar. De tijdgeest eist zijn tol en maakt nieuwe ontwikkelingen binnen de familie mogelijk. Afgelopen jaar speelden de eerste twee delen, komend jaar volgen de laatste twee. Lees verder...

4. Overwinteren – Opium voor het volk

Drie vrienden die elkaar nog kennen van de middelbare school, vinden elkaar weer nu hun levens niet zijn gelopen zoals gehoopt en verwacht. In de nieuwe voorstelling Overwinteren van Opium voor het Volk zien we hen, vijftien jaar na de middelbare school. Bruisend gespeeld en scherp geschreven is het een herkenbaar portret van de huidige generatie jonge dertigers. Lees verder...

5. Le sous-sol – Peeping Tom

Le sous-sol is het derde deel uit de trilogie van Peeping Tom. Eerder stond het Brussels danstheatergezelschap op het toneel met de delen Le jardin en Le salon. In het derde deel is de adellijke familie, uit de voorgaande delen, dood en begraven. Het verleden is echter nog niet afgesloten en er vallen nog veel oude rekeningen te vereffenen. Lees verder...

6. Walden Revisited – Laura van Dolron

Voor dit 'kapitalistische cabaret' neemt Laura van Dolron het boek Walden van Henry D. Thoreau als vertrekpunt. Aan de hand van stand-up philosophy onderzoekt ze op een interessante manier hoe zij zich verhoudt tot zijn ideeën. Dit doet ze met veel vaart, op een luchtige en bij tijd en wijle grappige manier. Hierdoor houdt ze de zware onderwerpen behapbaar. Lees verder...

7. Het begint vandaag – Ro Theater

Jef van Gestel laat met Het begint vandaag zien dat je groots, volwassen theater kunt maken door dicht bij het kind in jezelf te blijven. Niemand krijgt de schuld. Wel dringt vast en zeker bij iedereen het gevoel door dat hij wordt opgeroepen zijn verantwoordelijkheid te nemen voor de verwaarloosde kinderen van onze maatschappij. Lees verder...

8. Hair – Seaside Productions

Bijna op de dag af 40 jaar geleden, ging de musical Hair van Gerome Ragni en James Rado in première in een klein theater off-Broadway. Anno 2007 is Hair uitgegroeid tot een waar fenomeen en vormt de show een testament van een tijdperk waarin alles leek te draaien om vrede, geestverruiming, vrijheid en bovenal liefde. Het woord 'testament' impliceert dat de idealen van Hair nu voltooid verleden tijd zijn, maar dat is niet zo. Hair is niet simpelweg een weerspiegeling van 'die goede oude tijd', maar bewijst dat het verlangen naar vrijheid en liefde nog steeds springlevend is. Lees verder...

Beeldende kunst

1. Keith Tyson – Large Field Array

Zoals de titel Large Field Array verwijst naar een grote ruimtetelescoop in New Mexico die continu het universum bestudeert, zo bestudeer je als toeschouwer dit universum, het universum van indrukken die je in een mensenleven op kan doen. Deze reality check die Tyson de toeschouwer aanreikt, komt aan als een rechtse hoek van zijn boksende naamgenoot. (Gezien in: De Pont, Tilburg). Lees verder...

2. Andy Warhol – Other Voices, Other Rooms

Het Stedelijk Museum poogt een beeld te scheppen van de kunstenaar achter de kunstwerken. Dit doet het door te focussen op alle kunst die Warhol geproduceerd heeft. De boodschap komt in die zin dan ook over. Warhol is meer dan alleen een zeefdrukkende kunstenaar. (Gezien in: Stedelijk Museum, Amsterdam). Lees verder...

3. De ontdekking van de traagheid

Juist door de beweging af te remmen en in te zoomen op de alledaagsheid brengt De ontdekking van de traagheid de toeschouwer weer terug naar het geconcentreerde observeren en worden de meest interessante geheimen van de werkelijkheid blootgelegd. "De omarming van de traagheid zou wel eens een van de meest progressieve bewegingen van onze tijd kunnen zijn." (Gezien in: KW14, 's-Hertogenbosch). Lees verder...

4. Allan Kaprow – Kunst als leven

Het exposeren van Kaprows werk in een museum lijkt vreemd, omdat deze kunstenaar zich altijd kritisch heeft opgesteld ten opzichte van musea. Onwennig in de nieuwe rol als participant moet het publiek duidelijk over de streep worden getrokken om mee te doen met leuzen als 'Neem deel!' 'Doe mee!' 'Doe het zelf!' (Gezien in: Van Abbemuseum, Eindhoven). Lees verder...

5. Daniel Richter

Het is de eerste keer dat een grote tentoonstelling van Richters werk in ons land te zien is en het GEM pakt de kennismaking goed aan. Van zijn eerste schilderijen uit 1995 tot aan werk waarvan de verf soms nog maar net droog is. Een prachtige catalogus als gouden kroon op de tentoonstelling: het GEM brengt Richter in Nederland en hij is van harte welkom. (Gezien in: GEM, Den Haag). Lees verder...

6. Contour / Continuïteit, heden en verleden

Contour / Continuïteit, heden en verleden is een publiekstentoonstelling, bedoeld voor iedereen die van kunst houdt en daarom houden de samenstellers zich verre van kunsthistorische theorieën en kaders. Continuïteit in betekenis is in deze expositie op visueel aantrekkelijke wijze heel aannemelijk gemaakt. Je krijgt het gevoel dat moderne kunstenaars, hoe gevierd ook, toch gewoon op de schouders van hun voorgangers staan. (Gezien in: Het Prinsenhof, Nusantara en Lambert van Meerten, Delft). Lees verder...

7. Zeger Reyers – De Ouborg Prijs 2007

Het is wel even wennen. In plaats van overweldigd te worden door een intense vochtgeur of door kippenvel, veroorzaakt door een met paddenstoelen overwoekerde kamer, wacht er in het Gemeentemuseum Den Haag een lege zaal. Maar wie gaat zitten op een van de bankjes in de grote zaal en zich laat meevoeren door de deinende ritmes in het beeld is deze lichte teleurstelling snel vergeten. Zo zeer zelfs dat je bijna naar adem moet happen bij het plotseling ontstaan en verdwijnen van de zwarte gaten en je alsnog kippenvel krijgt bij de suggestieve contouren van slangachtige, kronkelende wezens. (Gezien in: Gemeentemuseum, Den Haag). Lees verder...

8. Mapping the Studio

De tentoonstelling Mapping the Studio geeft diegenen die de interesse en de energie hebben goed te kijken en te lezen een gevarieerd beeld van de relatie van de kunstenaar tot zijn werkomgeving. De tentoonstelling wekt allerhande vragen op, maar geeft je vervolgens niet de handvatten om deze te beantwoorden. Het is dan ook jammer dat de tentoonstelling niet wordt vergezeld door een publicatie. (Gezien in: Stedelijk Museum, Amsterdam). Lees verder...

Boeken

1. Dimitri Verhulst – Mevrouw Verona daalt de heuvel af

De verhaallijn is bijna beschamend eenvoudig: ene mevrouw Verona leefde gelukkig met haar man, meneer Pottenbakker, op een heuvel nabij het Waalse dorpje Oucwègne. In hun stille huwelijksgeluk was er slechts één probleem: meneer Pottenbakker rookte als een schoorsteen. Als gevolg daarvan werd hij ernstig ziek, maar in plaats van de natuur haar gang te laten gaan, besloot hij haar een handje te helpen door zichzelf aan een boom te verhangen. Twintig jaar later besluit de intussen 82-jarige mevrouw Verona de heuvel af te dalen, in de wetenschap dat zij die nooit meer zal (kunnen) beklimmen. In de vallei aangekomen, vleit ze zich neer, en met de blik op oneindig en het dorp in de diepte, mijmert ze over wat geweest is, onbeschaamd nostalgisch. Lees verder...

2. A.F.T.H. – Het schervengericht

In de nacht van de negende augustus 1969 vermoordden leden van Charles Mansons sekte de zwangere actrice Sharon Tate. Tate was de vrouw van regisseur Roman Polanski, die enkele jaren later gearresteerd zou worden wegens seks met een minderjarig meisje. Op deze historische gegevens baseerde A.F.Th. (van der Heijden) zich voor zijn nieuwe roman Het schervengericht. Lees verder...

3. Marisha Pessl – Special Topics in Calamity Physics

In Special Topics in Calamity Physics draait alles om Blue van der Meer, een wat zonderling meisje van zeventien dat samen met haar vader, een zwevende professor politicologie aan de universiteit, al sinds de dood van haar moeder op haar vijfde verhuisd van stad naar stad. Voor Blue's eindexamenjaar komen ze terecht in Stockton waar Blue zich laat inschrijven voor de privéschool St. Gallway in de hoop dat haar vader zijn belofte houdt en even niet meer zal verkassen. Hier leert Blue de mysterieuze Hannah Schneider kennen, een dramadocente op school door wie ze onmiddellijk geïntrigeerd is en ze vindt onverwacht aansluiting bij een groepje leerlingen dat door iedereen wordt gevreesd en vereerd. Lees verder...

4. Jeroen Brouwers – Datumloze dagen

Datumloze dagen is een boek dat zich voegt in de aloude verhalen over de relatie tussen een vader en zijn zoon en zich toespitst op het onmogelijke verlies van de zoon voor de vader. De vader in Brouwers' roman is een vader die beslissend aanwezig is bij de opening en het besluit van zijn zoons leven: zijn 'donderkopje' riep Nathan tot leven en zijn handen willigen Nathans verzoek te sterven in. Maar daartussenin - de tijd waarin Nathans leven zich voltrekt - daar was deze vader nooit echt aanwezig. Zelfs op de schaarse momenten dat hij zijn zoon ontmoet is deze niet veel meer dan een spookgestalte die hij pas herkent wanneer de zoon zich aan hem bekend maakt. Lees verder...

5. Lewis Caroll – The Hunting of the Snark/ Jacht op de slaai

Van Lewis Carroll (1832-1898) kennen we allemaal de Alice-avonturen. Zijn lange nonsensgedicht The Hunting of the Snark (1883) is een stuk minder bekend in onze contreien. Jan Kuijper maakte er een fraaie vertaling van. Het epos gaat over een merkwaardige groep schepsels die op jacht gaat naar het mythische dier Snark, een portmanteauwoord samengesteld uit snail en shark en dus door Kuijper verdietst tot slaai. Het gezelschap steekt met behulp van een blanco kaart de oceaan over en gaat daar vervolgens aan land en op jacht. Lees verder...

6. Jan van Mersbergen – Morgen zijn we in Pamplona

In Morgen zijn we in Pamplona, Van Mersbergens vierde roman, begint het verhaal met een klein voorval. Onderweg naar zijn jaarlijkse uitje zonder vrouw en kinderen neemt Robert een door de regen drijfnatte lifter mee. Robert is op weg naar Pamplona, alwaar hij de jaarlijkse stierenrennen wil bijwonen. De sensatie, de adrenalinestoot die de vlucht voor de ontketende stieren opwekt, doen Robert voor even zijn burgerlijke leven vergeten. Maar nu is er opeens de lifter, Danny, die geen idee lijkt te hebben waar hij heen wil en uiteindelijk maar besluit met Robert mee te gaan. Lees verder...

7. Tom Lanoye – Het derde huwelijk

Maarten Seebregs, het hoofdpersonage van Het derde huwelijk, bevindt zich in de herfst van zijn leven. Hij is ontslagen op zijn werk, zijn grote liefde is gestorven en zelf heeft hij ook al niet lang meer te leven. Dan neemt echter een zekere Norbert Vandessel contact met hem op. Vandessel is stapelverliefd op een Afrikaanse, maar kan niet met haar trouwen omdat hij in het oog wordt gehouden door de Dienst Vreemdelingenzaken. Hij heeft dan ook een snood plan beraamd: hij wil Maarten rijkelijk belonen als deze instemt om tijdelijk te trouwen met zijn verloofde. Zodra ze officieel Belgische is, moeten de twee zo snel mogelijk scheiden en staat niks Vandessels eigen huwelijk nog in de weg. Lees verder...

8. Gunter Grass – De rokken van de ui

Günter Grass, de bijna 80-jarige Duitse Nobelprijswinnaar, heeft lang gewacht om zijn memoires aan het papier toe te vertrouwen. Vreemd eigenlijk, vooral als je beseft dat er over het leven van dit oorlogskind heel wat rijk gevulde en doorvoelde anekdotes te vertellen vallen en dat de schrijver over een legendarisch gretig geheugen beschikt. Maar het (vuistdikke) boek is er nu, en dat geheugen is daarin niet enkel bijzonder behulpzaam, maar ook ontstellend eerlijk gebleken, want zoals de meeste mensen zullen weten wekte Grass, de heraut van de openheid en sociale democratie, een enorme controverse door pas in dit stadium – het einde van zijn leven – het bruine, nationaal-socialistische kantje van zijn jeugd openbaar te maken. Lees verder...

Opera

1. Leos Janácek - From the house of the dead

From the house of the dead is niet te vergelijken met de andere opera’s van Janáček. De muziek is grillig, hoekig en kaal, heeft bewust iets onafs. De Tsjechische componist baseerde de opera op de Siberische strafkampherinneringen van Dostojevski. De ijzersterke rolbezetting, het fantastische spel van het Mahler Chamber Orchestra, de precisie van Boulez, het monumentale decor van Peduzzi en de personenregie van Chéreau maken deze Uit een dodenhuis griezelig perfect. Lees verder...

2. Franz Schreke - Die Gezeichneten

Het bijwonen van een voorstelling van Die Gezeichneten komt neer op het plegen van een zedendelict, stelde de Duitse dirigent en criticus Winfried Zillig na de première in 1918. Negentig jaar later is in het Amsterdamse Muziektheater te zien waarom. Lees verder...

3. Richard Wagner - Tannhäuser

Zestien dansers krioelen als spermatozoïden over het toneel. In het midden, hoog op haar troon, zit Venus als een soort oermoeder. Om haar heen een brede wenteltrap, waarbinnen weer een kleinere ronddraait. De suggestie is duidelijk: de godin van de vleselijke liefde zit in de dubbele helix van het DNA gevangen. De muziek wordt steeds opzwepender, de dans suggestiever. Welkom in de Venusberg. Lees verder...