8weekly.nl recensie website met recensies over film, muziek, literatuur, theater en beeldende kunst

 

recensie: Simon Rich - Mierenhoop

Brave satire is flauwe satire

24 januari 2008

Stand-up comedy kàn enorm leuk zijn. Voorwaarde is wel dat je er een beetje liefhebber van bent en het feit wil accepteren dat er in de kwaliteit van de grappen nogal scherpe pieken en dalen zitten. Mierenhoop, het debuut van de 22-jarige Simon Rich, is een aardig boek voor stand-up comedy fans die aan deze voorwaarden voldoen.

Simon Rich is een geboren en getogen New Yorker, uit Manhattan om precies te zijn, met ouders die beide verbonden zijn aan de New York Times. Hij is in 2007 afgestudeerd aan Harvard University, waar hij de voorzitter was van het satirische blad The Harvard Lampoon.

Gouden lepeltjes
Rich is geboren met genoeg gouden lepeltjes in de mond om een stralende toekomst tegemoet te gaan. Wie echter weinig op heeft met het genre van de stand-up comedy, zal aan Mierenhoop niet veel plezier beleven. De in totaal 55 verhalen bieden een licht absurdistische en cynische kijk op verschillende aspecten van het dagelijkse leven. Deze zouden het in de vorm van een korte sketch waarschijnlijk prima doen op het podium van de Comedy Train, maar op papier leunen de verhalen helaas teveel op grappige ingevingen zonder tot een echte clou komen. Zoals in het verhaal "Hondje Vermist!":

"Ons lieftallige huisdier wordt vermist! We zijn hem hier in de straat kwijtgeraakt en waarschijnlijk is hij nog in de buurt. Als je een hond ziet die aan onderstaande beschrijving voldoet, bel me dan alsjeblieft! Dankjewel! Suzie

Grote poten
Extra rij tanden
Rode ogen
Snel agressief
..."

Waarna een verdere opsomming volgt die de afschrikwekkende kenmerken van het beest nog verder aandikken. Echt veel leuker wordt het niet door dit toch al niet zo bijster originele idee uit te melken en dat geldt voor veel van de verhalen. Hier en daar slaagt Rich er iets beter in om zijn ingevingen om te zetten in een daadwerkelijk verhaal, met name als hij het thema religie op de hak neemt. Het openingsverhaal van de bundel, waar hij de denkbeeldige conversatie tussen aartsvader Abraham en zijn zoon Isaäk schetst vlak nadat Abraham op het punt heeft gestaan om Isaäk te offeren, is leuk geschreven en toont het absurde van dit Bijbelverhaal. Ook als hij zich waagt aan een beschrijving van het wanhopige leven van een wiskundeleraar, in de vorm van bizarre proefwerkvragen, is hij goed op dreef:

"1.) Een fles rum van een bekend merk kost 12,95. Een merkloze fles kost 7,50. Als een wiskundeleraar elke week vier merkloze flessen koopt, hoeveel bespaart hij dan per maand? En hoeveel per jaar? Hoeveel geld bespaart de leraar over een periode van elf jaar?"

Oppervlakkigheid troef
Desondanks zitten er te weinig krenten in de pap om Mierenhoop tot een aanrader te maken. Rich put voor zijn verhalen voornamelijk uit thema's als schoolperikelen (met een bijzondere aandacht voor het perspectief van naïeve nerds), religie en oorlog. Zijn observaties lijden echter onder de oppervlakkigheid waarmee hij deze thema‘s behandelt. Enerzijds omdat veel van de verhalen ronduit flauw zijn of de ontbrekende clou gewoon hard nodig hebben, anderzijds omdat hij de punten die hij wil maken niet echt durft door te drukken. Rich lijkt niemand tegen zich in het harnas te willen jagen. Of dat nu uit fatsoen, voorzichtigheid of lafheid voortkomt is niet te beoordelen, maar voor een satirisch boek vormt het gebrek aan scherpte een groot gemis en dit is voor veel verhalen de doodsteek.

Wat dat betreft is het contrast met een figuur als George Carlin, een populaire en controversiële Amerikaanse komiek, erg groot. Carlin weet zijn absurde verhalen tot in het waanzinnige door te voeren, terwijl hij zijn doelwitten er meedogenloos van langs geeft. Ondertussen weet hij ook nog daadwerkelijk een punt te maken. Het grote verschil tussen deze twee komieken is waarschijnlijk een dosis levenservaring en cynisme die Rich gewoon nog niet heeft. Nu is cynisme niet direct een eigenschap die je iemand wilt toewensen, maar op dit moment is Rich voornamelijk dat slimme, goedopgeleide jongetje dat in de klas zo leuk uit de hoek kan komen en op feestjes van die leuke typetjes kan doen. Helaas heeft hij verder weinig origineels of wezenlijks te melden; misschien zitten die gouden lepeltjes hem wel teveel in de weg.



 FICTIE
Mierenhoop

Uitgever: Nijgh en Van Ditmar
Prijs: 14,90
160 bladzijden
ISBN 978 90 388 9040 1

 ADVERTENTIE

 ZOEKEN
Alle artikelen 8WEEKLY:

 ADVERTENTIE