recensie: Walter Isaacson - Einstein - de biografie (vert. Henk Moerdijk)

Normaal gezien ben ik geen voorstander van het weggeven van het einde van een boek, maar bovenstaande afsluitende woorden van auteur Walter Isaacson vormen een goeie weergave van zijn biografie over Einstein.

Nadat hij eerder van zich had laten spreken met Benjamin Franklin en Kissinger, was deze keer één van de grootste natuurkundigen van de afgelopen eeuwen aan de beurt. Voor eenieder die geïnteresseerd is in de geschiedenis van de natuurkunde en in het bijzonder de figuur van Einstein, is dit boek een absolute must.

FBI
In de loop van 543 pagina's behandelt Isaacson op chronologische wijze het leven van Albert Einstein. Vanaf zijn geboortejaar 1879 tot zijn dood in 1955 volgen we diens wetenschappelijke en privé-ontwikkelingen op de voet. En hoewel het genie reeds in 1905 de fysische wereld op z'n kop zette met zijn belangrijkste publicaties, zijn de overige 50 jaar ook zeker de moeite waard. Ten eerste gewoonweg omwille van de boeiende man die Einstein was – zowel zijn moeilijke omgang met vrouwen als de consequenties van de door hem geïnitieerde kwantummechanica vormen interessant leesvoer – en ten tweede omwille van de prettige schrijfstijl van Walter Isaacson.

Het door Einstein zélf gecultiveerde beeld van de verstrooide professor wordt beeldend beschreven door een auteur die zich verdiept heeft in de voorhanden zijnde literatuur; Isaacson is bepaald niet over één nacht ijs gegaan voor deze biografie, dat merk je. Overal worden andere boekwerken, briefwisselingen en artikelen aangehaald, en wel op zo'n wijze dat het levensverhaal van Einstein er niet door stokt. Integendeel, die verwijzingen ondersteunen net het verhaal en geven een levendig beeld van de man en de wetenschapper. Je zou kunnen zeggen dat Isaacson duidelijk beter onderzoek heeft verricht naar Einstein dan de FBI, die op zoek ging naar de (vermeende) communistische banden van de wetenschapper.

Van alles wat
Ook als je niet geïnteresseerd bent in de wetenschapper Einstein, vormt deze biografie uitstekend leesvoer. Ondanks zijn persoonlijke problemen, bijvoorbeeld zijn strijd met het concept huwelijk, was Einstein een zeer aimabel man, die jarenlange vriendschappen onderhield met menig collega, leden van het Belgisch koningshuis en andere beroemde tijdgenoten. Namen als Churchill, Chaplin, Planck en Lorentz zijn een paar voorbeelden van de grootheden uit onze recente geschiedenis waarmee Einstein correspondeerde en discussieerde. De beschrijvingen van deze vriendschappen geven vooral een prachtig beeld van de tijd waarin Einstein opereerde. Vanuit dat perspectief is een biografie over Einstein ook een interessant document van een tijdperk: er broeide wat in de wereld, en dat was niet alleen de Tweede Wereldoorlog.

Verstrooid
Wie op zoek is naar een interessant levensverhaal over een sympathieke, verstrooide wetenschapper, mag deze biografie van Einstein als een regelrechte aanrader beschouwen. Wie meer inzicht in de politieke en maatschappelijke ontwikkelingen op het einde van de negentiende en het begin van de twintigste eeuw wenst, vindt in dit boekwerk zeker prima leesvoer. Of zoek je misschien meer informatie over de natuurkundige ontwikkelingen in diezelfde periode? Ook dan is deze biografie een aanrader. Zelfs los van dat alles: als je gewoonweg 's avonds lekker wat wil lezen, kun je je aan dit schrijfsel niet vertillen. Kortom: de biografie van Einstein biedt voor elk wat moois. Wie zijn boekencollectie wil verrijken met een boeiende en lijvige biografie, scoort gegarandeerd met dit 'levenswerk'.