recensie: The Other Boleyn Girl

The Other Boleyn Girl speelt als een moderne soap rond de relatieperikelen van de Engelse koning Hendrik VIII (1491-1547). Het verhaal is gebaseerd op de historische bestseller van Philippa Gregory en focust op de fatale romance tussen de Engelse koning en zijn tweede vrouw Anne Boleyn. De schrijfster haalt in haar roman zuster Mary Boleyn uit de vergetelheid en geeft de geschiedenis daarmee een nieuw perspectief. Regisseur Justin Chadwick zag daarin ook een nieuwe uitdaging.

Geheel in de geest van de tijd behandelt vader Boleyn (Mark Rylance) zijn dochters Anne (Natalie Portman) en Mary (Scarlett Johansson) als het wisselgeld van de familie en probeert ze zo goed mogelijk te exploiteren. Als zijn zwager, de hertog van Norfolk (David Morrissey), een bezoek van koning Hendrik (Eric Bana) aan zijn huishouden regelt ziet hij zijn kansen groeien. De koning, wanhopig over het uitblijven van een zoon in zijn huwelijk met Katharina van Aragon, is op zoek naar een maîtresse. Achter gesloten deuren spoort vader Boleyn de jonge Anne aan de koning te behagen om de positie als koninklijke bijzit te vervullen. Maar tegen de verwachting in verkiest de koning de pasgetrouwde Mary boven Anne.

Naar de troon
Hendriks afwijzing en voorkeur valt de ambitieuze Anne zwaar. Na een mislukt avontuur wordt Anne verbannen naar Frankrijk terwijl Mary, met de rest van de familie, naar het hof wordt gesommeerd. De fragiele de positie van Mary komt in gevaar als zij zwanger aan bed gekluisterd raakt. "The king will no longer bed her", klinkt het koninklijk besluit omtrent Mary, en Anne wordt door vader en oom opgetrommeld om Mary's plek te verzekeren. Maar Anne heeft zo haar eigen plannen. Gedreven door rivaliteit en wraak begint ze haar eigen weg naar de troon uit te stippelen.

Het script van Peter Morgan is een sterke mix. Het stipt in vogelvlucht de historische feiten aan en werkt alle relaties rondom de koning uit vanuit persoonlijk gewin of verlies. De onderliggende verhoudingen binnen de familie Boleyn voeden de rivaliteit tussen de zusters, maar tegelijkertijd is de band tussen de koning en de zusters illustratief voor een wereld waarin alles draait om een autoritaire monarch. Eric Bana speelt de rol als Hendrik VIII erg sterk: neutraal maar toch tonend dat hij zeer bewust is van zijn macht. De zusters krijgen extra dimensie door de sobere maar schilderachtige stilering van het hof, geïnspireerd op de schilder Hans Holbein. Door geveinsde frivoliteit en onschuld weet Anne in een spel van onthouding en politieke intrige Hendrik richting scheiding te drijven. Portman zet Anne neer als een sterke vrouw op weg naar de top. De intimiteit in de film is vooral toe te schrijven aan Johansson. In haar rol als Mary vult ze alle bij Anne afwezige emoties aan en contrasteert daarmee subliem zonder een weekdier te zijn.

Modern
Het is een besloten wereld waar de moderne kijker zich makkelijk in kan verplaatsen. Zonder overdreven grootsheid of meeslependheid worden de wisselde emoties en menselijke motieven tussen het trio Anne, Mary en Hendrik binnen het keurslijf van het hof krachtig weerspiegeld. Dit maakt de film helder en vertaalt de verhoudingen naar de juiste menselijke schaal. Dankzij uitstekende bijrollen krijgt de bekende geschiedenis ook een moderne familiaire twist.

Als in een soap worden alle troeven uitgespeeld vanuit dubbel perspectief, in een nieuwe jas op weg naar de bekende cliffhanger: Anne's onthoofding. Dat de makers met dat in het achterhoofd naar de juiste balans hebben gezocht is duidelijk. Juist in het eindspel triomfeert Scarlett Johansson als karakter en baken van de ontwrichte familie. Het is dan ook niet de film maar de bekende uitkomst van de geschiedenis die de film te zwak maakt om echt lang in grote zalen te draaien. Op dvd zal deze sappige, verzorgde en krachtige vrouwenfilm in elk geval nog lang kijkers met zakdoeken in de hand halen.