recensie: Theatergroep Ponies - Kaas en de evolutietheorie

Een wetenschappelijke avond over de evolutietheorie van Darwin hoeft echt geen saai college te worden. Dat bewijst de Utrechtse Theatergroep Ponies met hun voorstelling Kaas en de evolutietheorie. Op basis van het gelijknamige boek van Bas Haring gaan ze de theorie van Darwin te lijf maar Ponies weet heel goed hoe ze die droge ideeën op smaak moet brengen.

Op grote borden staan grondregels van de evolutietheorie, zoals 'Alle planten en dieren van dezelfde soort zijn een beetje verschillend', 'Alle planten en dieren hebben het zwaar' en 'Kinderen lijken op hun ouders'. Terwijl Erol Struijk een maaltijd bereidt, lichten Anna Hermanns, Anne van Weeghel en Fabian Holle deze uitspraken toe aan de hand van rake, mooie, grappige of relativerende verhalen en scènes. Zo vertellen ze beeldende verhalen over waarom de giraffe een lange en geen korte nek heeft, waarom de ijsbeer wit is en wat kaas met de evolutie te maken heeft. Ook leuk zijn onder andere de sketches over de paringsdans van het plumeaustaartmannetje en het interview met Michael Jackson.

Oerknal
Zonder de dingen heel nadrukkelijk te benoemen wordt er door de groep een lijn getrokken van de oerknal waarmee alles is begonnen tot nu. Als publiek word je bewust gemaakt van het enorme verleden dat achter ons ligt, jouw afstamming en plaats in de evolutie en het bestaan op aarde. Dit laat je het hedendaagse leven aardig relativeren. Ponies vertelt veel dingen die iedereen wel weet maar doet dit op een originele, verrassende en humoristische manier zonder open deuren in te trappen. Wat de voorstelling zo sterk maakt is dat het absoluut geen cynische of pessimistische voorstelling is geworden. Het is een voorstelling die met humor de zaken laat zien zoals ze zijn en zich daar eerder over verwonderd, dan daar een waardeoordeel aan verbindt.

Gelukkig zijn
Na verloop van tijd komt de vraag bovendrijven wat nu eigenlijk de gevolgen van de evolutie zijn voor de inrichting van ons eigen leven. Als het leven zinloos is en geen ander doel heeft dan het laten voortbestaan van de mens geeft dat aan de ene kant heel veel vrijheid: je kunt doen wat je wilt. Maar aan de andere kant: hoe word je gelukkig als je geen persoonlijke doelen hebt? De monoloog van Hermanns is in deze context erg mooi. Hierin geeft ze aan graag iets voor iemand te willen doen, zodat ze iets kan betekenen in het leven. Op de vraag hoe je gelukkig kunt worden formuleert Ponies in ieder geval een mogelijk antwoord. Waneer Struijk even later klaar is met koken en de maaltijd genuttigd kan worden, blijkt dat eten niet enkel voor het in stand houden van de soort hoeft te dienen. Het met elkaar samenzijn tijdens het eten blijkt ook even erg gelukkig te kunnen maken.

Kaas en de evolutietheorie is nog tot en met 3 januari 2009 te zien in verschillende theaters in Nederland.