'We moeten meer waardering krijgen voor moeite doen'

Hou je van een beetje avontuur? Ben je wel in voor verrassingen? Dan is Blind Date een echte aanrader. Iedere maand gaat een voorstelling van jonge theatermakers, geselecteerd door het Theater Instituut Nederland, op tournee door Nederland. Blind Date geeft beginnende en onbekende theatermakers de kans om een groter publiek kennis te laten maken met hun werk. Wie of wat precies speelt, wordt pas kort van tevoren bekend gemaakt om de verrassing niet te vroeg te verklappen. De tweede Blind Date van het seizoen is de inspirerende voorstelling De Verlichting is stuk. 8WEEKLY sprak met de 'ontevreden' Floris van Delft.

Floris van Delft werkte van 2004 tot 2008, meteen na de regieopleiding aan de Theaterschool in Amsterdam, als regisseur bij het Noord Nederlands Toneel in Groningen. Sinds de zomer van 2008 werkt hij bij de PeerGrouP in Veenhuizen. Dit is zijn eerste jaar als freelancer. De Verlichting is stuk is zijn eerste productie bij Huis en Festival aan de Werf.

'Gisteravond zei iemand uit het publiek tegen mij: 'Dit kennen we niet in Nederland.' Gewapend met de acteurs Jantien Koenders, Noël S. Keulen en Yorick Zwart en vijf schrijvers licht Floris van Delft de democratie door. En met hulp van de dagvoorzitter. 'De Verlichting is stuk is een theatraal debat, moderne hagenpreek en verzetsdaad in één' luidt de omschrijving.

Waarheidscommissie
In de voorstelling probeert Floris van Delft alle kanten van zijn ontevredenheid over de democratie te belichten: 'Het is nu van deze tijd om te zeggen wat je van de democratie vindt en of je hier voor of tegen bent. Het idee ontstond nadat ik een boek over de waarheidscommissie in Zuid-Afrika kreeg. Het is iets aparts dat een land een hele nieuwe start maakt. Om een voorstelling te maken over een land waar ik niks van weet en dat ver van mij vandaan ligt, was geen optie. Ik ben toen gaan nadenken over het onderwerp waar een waarheidscommissie in Nederland zich over zou kunnen buigen. Ik ben het gaan linken aan mijn eigen ontevredenheid en kwam zo uit op de democratie. Toen kwam de volgende stap: hoe praat je op toneel over politiek? Daarom is stand-up comedy zo goed. Het is de realiteit met veel humor. Je merkt dat de vorm van theater, waar ik voor gekozen heb, een spannend gesprek oplevert. Binnen de voorstelling gaan we op zoek naar nuances. We praten in Nederland snel naar de conclusie en zeiken over alles. Ik was ook ontevreden. Ik besloot dit gevoel uit te pluizen. Tijdens het proces merkte ik dat ik me ging afvragen of ik niet rechtser was geworden. De afgelopen zeven jaar na 9/11 hebben ook invloed op mij gehad. Het is goed om je hier bewust van te worden. Het nadeel is dat ik nu even niet meer weet wat ik ga stemmen.'

Bewustwording
De Verlichting is stuk gaat om de bewustwording van de actualiteiten, politiek en de democratie. 'Als je televisie aanzet en naar de actualiteitenprogramma's kijkt, zoals Pauw & Witteman, heeft dat vrij weinig met de echte actualiteiten te maken. Pauw en Witteman pretenderen een inhoudelijk praatprogramma te hebben maar hun programma wordt wel beïnvloed door hun opvattingen en spel. Wat zij moeten laten zien is wat onder de onvrede ligt en wat de stroom is. Maar hun inhoud moet fijn, sexy en verkoopbaar zijn. En daar wil ik mij tegen verzetten. Ik wil laten zien dat inhoud leuk kan zijn zonder compromissen te sluiten. De voorstelling is een verzetsdaad. We zwemmen tegen de stroom in door inhoudelijk te worden, maar niet zwaar. De voorstelling gaat over wezenlijke dingen met humor.'

Vergelijken en moeite
Zijn voorliefde voor theorie en zijn manier van denken zijn invloeden die Van Delft heeft overgehouden aan zijn studie Theologie aan de RUG: 'Ik zet een aantal meningen tegenover elkaar en vergelijk ze dan. Tijdens de studie Theologie word je geen dominee, daar heb je een andere opleiding voor nodig. Theologie bestudeert het Christendom vanuit verschillende aspecten en visies. Tijdens de avond bekijkt het publiek de democratie vanuit verschillende aspecten en visies. 'Iedere avond hebben we een prominent iemand, uit de stad of regio waar de voorstelling speelt, als dagvoorzitter. De voorzitters zijn een link tussen de acteurs en het publiek. Zij moeten meedenken. De avond krijgt door de inbreng van het publiek en de voorzitter zijn eigen sfeer. Het zijn onderwerpen waar iedereen mee te maken heeft. De inhoud is niet zwaar maar het publiek moet wel de moeite doen om de voorstelling te willen volgen. We hoeven tegenwoordig nog maar weinig moeite te doen. Ik heb nog contact met mijn hoogleraar van mijn studie Theologie. Hij vertelde mij dat er docenten zijn die het hun studenten niet te moeilijk maken. Sommige schrijvers hoeven ze niet te lezen. Dat geloof je toch niet? Van studenten aan de universiteit mag je toch wel verwachten dat zij met moeilijke teksten kunnen omgaan? Moeite doen leidt tot iets moois. We moeten meer waardering krijgen voor moeite doen.'

'Voor de acteurs is het ook een bijzondere voorstelling. De spelers hebben wel een script maar binnen de voorstelling is er de ruimte om daar vanaf te wijken als het nodig is. Het is best spannend. Het is een mentaal zwaar stuk. Net na de voorstelling zijn de acteurs helemaal vol van de adrenaline maar thuis storten ze in.'

Rechtspraak
'Het vervolg gaat over de rechtspraak. Dit is een interessant onderwerp om over na te denken en in te graven. Wat is de basis van onze rechtspraak en geloven we in de mogelijkheden die mogelijk zijn? Harder straffen is een onderwerp dat op dit moment erg speelt bij iedereen. Het afgelopen jaar zijn de straffen steeds harder geworden maar ik heb een rechter gesproken en volgens hem heeft het harder straffen weinig zin. De harde straffen hebben weinig invloed op het feit of criminelen wel of niet in herhaling vallen. Het harder straffen is meer om een gevoel van veiligheid te garanderen of creëren bij de bevolking. En een gevoel van rechtvaardigheid. Dit is toch een persoonlijk ding en een moeilijk ding. Het is moeilijk om consequent te blijven in het straffen. Iedereen die ik heb gesproken is enthousiast en positief. Het stuk moet in het voorjaar op Festival aan de Werf in première gaan. Eigenlijk moet het een drieluik worden maar waar het derde deel over gaat ben ik nog niet uit. Maar niet over het geloof.'

Floris van Delft speelt met De Verlichting is stuk tot en met maart in de serie Blind Date in de verschillende theaters. De recensie van de voorstelling kan je <a href="index.php?art=6023">hier</a> lezen.