recensie: Nationale Toneel - Romeo en Julia

Het ene moment zitten ze nog rustig op hun café-stoeltjes, zij het in gescheiden groepen. Het volgende moment vliegen de beide partijen elkaar hardhandig aan, zonder dat daar enige aanleiding toe is. Regisseur Johan Doesburg toont met een even eenvoudig als krachtig openingsbeeld een samenleving waarin twee clans elkaar naar het leven staan. Overgeleverde haat, zien we, mensen die zonder actuele reden de pest aan elkaar hebben. De ene Romeo en Julia (1591-94) na de andere verschijnt dit seizoen op de planken. Deze, van het Nationale Toneel, is vooralsnog de meest klassieke, en hij schurkt het dichtst tegen de oorspronkelijke tekst aan. Dat heeft zowel voor- als nadelen. 

Shakespeare's zoetsappigste verhaal is genoegzaam bekend: Romeo Montague en Julia Capulet zijn verliefd op elkaar, terwijl hun families aartsvijanden zijn. Hoewel ze piepjong zijn, trouwen ze in het geniep. Vervolgens vallen er in de vete-gevechten doden, waarna de familie van Julia haar wegsleurt van Romeo en probeert te dwingen tot een ander huwelijk. 

Gimmick
Romeo en Julia is bij het Nationale Toneel geen sentimentele draak. Twee uit open steigers opgebouwde huizen symboliseren de elkaar betwistende families. Romeo loopt in een glimmend, strakgesneden maffioso-pak, Julia in een hip corsetje en een kort kanten rokje. Romeo en zijn vrienden Mercutio en Benvolio hebben gedrieën een uiterst geestige ouwe-jongens-krentenbrood-gimmick. Het feest waarop de geliefden-in-spe elkaar ontmoeten is een nogal nare houseparty. Dit is in al zijn tekstgetrouwheid een opmerkelijke actuele klassieker.

De voorstelling krijgt scherpte door een combinatie van een uiterst vrolijke en gebruikersvriendelijke rijmende vertaling van Frank Albers, en een sterke acteursregie van Johan Doesburg. Marwan Kenzari - nieuwkomer op de planken - zet een soepele, springerige, jongensachtige en zelfs geestige Romeo neer. Jeroen Spitzenberg is een vriendelijk-irritante Mercutio: extreem vervelend, maar tegelijkertijd innemend. Han Kerkhoffs speelt een uitgesproken, falend-arrogante vader Capulet. Mirjam Stolwijk fungeert als comic relief, zij is de honderuit kletsende voedster van Julia.

Flitsend
Tot aan de pauze is dit een innemende, flitsende, actuele Romeo en Julia. Daarna gaat het mis. Inderdaad: de opbouw van het stuk noodzaakt tot een snel begin, en een tragisch einde. Maar dat is hier wel doodzonde. Na de pauze zakt de voorstelling steeds verder weg in verstilling, in kleine gebaren, in gepietepeuter op de vierkante millimeter. Zo duurt die tweede helft opeens erg lang, en verlang je naar een lompe snoeischaar die korte metten maakt met dat langdradige stuk.

Desondanks. Marwan Kenzar als Romeo is een bijzondere ontdekking van regisseur Johan Doesburg. En Jeroen Spitzenberger als Mercutio speelt na Carmen zijn tweede sterke rol dit seizoen bij het Nationale Toneel. Ondanks dat trage tweede deel is dit daarom toch een aanbevelenswaardige Romeo en Julia.

Romeo en Julia is tot en met 13 juni in heel Nederland te zien. Kijkt op www.nationaletoneel.nl voor meer informatie over deze voorstelling.