recensie: Mauvais sang

De jaren tachtig zijn terug. Recessie, schoudervulling, rode lippenstift en wie weet straks een opleving van milde teenage angst. De jaren tachtig, de tijd van The Breakfast Club (1985) en Ferris Bueller's Day Off (1986) - films die de essentie van het leven van doorsnee Amerikaanse jongeren bovenal herkenbaar in beeld wisten te vangen. Maar aan de overkant van de grote plas hield de nouvelle vague de Franse cinema nog in zijn greep. Niks geen mokkende tieners en puberaal avontuur, maar gestileerd existentialisme.   

In hetzelfde jaar dat Bueller de bloemetjes buiten zette, trok de toen 24-jarige regisseur Leos Carax zich terug in de achterafstraatjes van nachtelijk Parijs voor zijn tweede film over l'amour fou. In Mauvais sang besluit de jonge straatgoochelaar annex kruimeldief Alex twee criminelen op leeftijd te helpen met een klus. Hij verlaat zijn vriendin (een piepjonge Julie Delpy) en valt voor de dromerige Anna (Juliette Binoche), de jonge geliefde van een van de senioren. Dan is er nog de vileine Americaine die de heren achternazit en het gerucht van het dodelijk virus STBO, een seksueel overdraagbare aandoening in geval van liefdeloze seks. Modus communicandi: vagelijk poëtische monologen en vooral intense close-ups.

Zwaar? Nee, want het gaat Carax eigenlijk niet om dit (dunne) verhaal. Detective, sciencefiction, film noir en plot zijn slechts de ingrediënten voor een tamelijk incoherent narratief geheel. Maar de vorm! Carax componeert met kleur, geluid, beweging, focus en zelfs intonatie, een intrigerende en bij vlagen bedwelmende sfeer. Het zorgvuldig gebruik van rood bijvoorbeeld en de zachte metalige tik van een aansteker. Of de verspringende focus binnen een shot van Anna naar Alex, en fragmenten stomme film. Het is cinema pur sang omdat Carax zo onomwonden speelt met de meest basale mogelijkheden van een film. Niet een script, maar de beeldtaal stuwt de film letterlijk voort - tegelijkertijd kunstmatig als een heel directe beleving van film. 

Slecht bloed
Vervreemdend is het wel - in tegenstelling tot Ferris Bueller. De stugge Alex (Denis Lavant was ideaal geweest als Grenouille in de verfilming van Das Parfum) brandt van liefde voor Anna. Op David Bowie's 'Modern Love' danst hij over het trottoir, een bizarre choreografie die zich van pijn naar euforie beweegt en even plotseling eindigt als begint. En dan de titel: slecht bloed, wat doe je er aan? De band met je vader verbreken, zelfs als hij in het mortuarium ligt. Naar liefde verlangen, zonder in staat te zijn tot emotionele intimiteit. Niet voor niets blijft de personages op afstand.  

Mauvais sang kwam internationaal uit als The Night is Young. Dat klinkt nog hoopvol, als een zwoele Parijse nacht vol belofte. Alas, niets ervan. In de jaren tachtig was de Parijse nacht van Carax mijlenver verwijderd van uitbundige Amerikaanse tienertaferelen. Carax víerde nu niet bepaald de liefde, noch de jeugd en was bloedserieus.

Mauvais sang is recentelijk uitgekomen op dvd. In onzekere tijden misschien niet zo'n luchtige vlucht uit de realiteit, maar voor wie open staat voor een visuele ervaring: een aanrader.