recensie: Nelleke Noordervliet - Zonder noorden komt niemand thuis

Zonder noorden komt niemand thuis is de nieuwste roman van Nelleke Noordervliet. Alle bekende thema's van haar werk passeren de revue: het verleden, de geschiedenis, de levensvragen en een buitenlandse setting. De gewoonlijke kost in een nieuw jasje. Past dit jasje nog steeds of moeten we op zoek naar een nieuwe outfit?

De in 1945 geboren Noordervliet komt op 42–jarige leeftijd met haar debuut (Tine, of de dalen waar het leven woont). In de tweeëntwintig jaar die daarop volgen, brengt ze elke anderhalf jaar wel een novelle of roman uit. Daarnaast neemt ze zitting in diverse commissies en schrijft ze columns. Nelleke Noordervliet is een zeer actieve persoonlijkheid. Er bestaat een kans dat deze kwantiteit ten koste gaan van de kwaliteit.

Zonder noorden komt niemand thuis verhaalt over een man die een dramatische gebeurtenis in zijn leven probeert te verwerken. Hiervoor 'vlucht' hij naar een klein gehucht in een desolaat gebied in Canada. Aldaar wordt hij met een plaatselijk mysterie geconfronteerd waar hij zich meteen vol op stort. De hieruit voortvloeiende zoektocht helpt hem om ook zichzelf te vinden. Zoals gezegd: alle typische elementen van een Nelleke Noordervliet–roman passeren de revue. Het verleden van de man, het verleden van het dorp, de geschiedenis van de First Nations (de Aboriginals van Canada), de levensvragen die de hoofdpersoon zich stelt en een buitenlandse setting.

Elementen
En wederom zijn deze elementen vervlochten tot een onderhoudende roman. De kwaliteit is bewaard gebleven. De verwikkelingen van de hoofdpersoon lezen, zeker in het eerste deel van het boek, lekker weg. Ondanks de ingrijpende gebeurtenis uit zijn verleden en de verwerking daarvan zit het boek vol droge humor.

Mijn geilste opdrachten waren die voor het seniorenmagazine van een grote verzekeraar. Die stuurde me wel eens op reis.

Nelleke Noordervliet zet een geloofwaardig personage neer, die vlucht voor en op zoek gaat naar de antwoorden van het leven. Waarom overkomt hem dit? Wat moet hij doen om het leven aan te kunnen? Hij vlucht voor de vragen, maar zoekt ze tegelijkertijd op. Door in de problemen van het dorp te duiken, werpt hij zich ook op zijn eigen geesten. En het blijkt uiteindelijk dat niet alles beantwoord hoeft te worden om tot een oplossing te komen. Sommige dingen zijn zoals ze zijn en kunnen beter onuitgesproken blijven. Juist de weg naar deze conclusie toe, levert de antwoorden op de vragen die niet gesteld hoeven worden.

Vorm en inhoud
Als dit laatste wat vaag overkomt, dan kan dat kloppen. De tweede helft van Zonder noorden komt niemand thuis laat namelijk enkele vragen open. Nadat in het eerste deel de setting wordt bepaald, gaat het nu veel meer over de innerlijke strijd en overwegingen van de hoofdpersoon. En daarmee komen ook de twijfels en vragen sterker naar voren. Nelleke Noordervliet weet deze strijd op een dusdanige manier te verwoorden dat het meteen ook de strijd van de lezer wordt. Vorm en inhoud worden bijna een geheel. Dat is de kracht van deze nieuwste roman van Noordervliet. Het is duidelijk daar waar hoofdpersoon Bob de zaken duidelijk heeft. En daar waar Bob vertwijfeld is, daar blijft ook de lezer met vragen zitten.

De elementen die we zo goed kennen van het werk van Nelleke Noordervliet, zijn ook nu weer verweven tot een unieke leesbeleving. Dit jasje gaat ten minste niet snel vervelen.