recensie: Rob Vreeken - Baas in eigen boerka. Van koran tot girlpower

Hoe actueel, een boek over de vrouwen 'achter de sluier'. Rob Vreeken, journalist en redacteur van de Volkskrant, behandelt in de hoofdstukken van Baas in eigen boerka diverse landen. Verplichte kost voor een genuanceerder beeld van vrouwen in de islamitische wereld. 

Vreeken is al 35 jaar werkzaam als journalist en ontving voor zijn reportages over moslimvrouwen de European Journalist Award for Excellence in Journalism. Je zou zijn boek het best als verhelderend kunnen omschrijven. Baas in eigen boerka gaat over vrouwen in de islamitische wereld en meer specifiek over de krachten – politiek, religieus, sociaal-economisch en demografisch – die deze vrouwen sturen. Wereldwijd gaat het om maar liefst 750 miljoen vrouwen.

Gezicht
Bij het lezen van dit boek hoef je niet bang te zijn voor een aaneenschakeling van dramatische verhalen, noch voor een gortdroge verhandeling over politiek en religie. Sterker nog, het is een optimistisch boek, ondanks de hoop narigheid die de revue passeert. Bij tijd en wijle is het zelfs komisch. In elk hoofdstuk staan een of meerdere vrouwen en hun verhaal centraal, wat het persoonlijk en prettig om te lezen maakt. De cijfers krijgen als het ware een gezicht.

Een van de vrouwen die we leren kennen, is dr. Fatima al Shamsi uit Dubai, een leergierige dochter van analfabete ouders die het heeft geschopt tot professor. Vreeken vergelijkt haar met Aletta Jacobs. De auteur presteert het om zowel serieuze onderwerpen en een veelheid aan informatie op een toegankelijke en luchtige manier op papier te zetten. Op deze manier kom je als lezer veel te weten over vrouwen in de islamitische wereld. Verschillende werelddelen en de kwesties die daar spelen passeren de revue. Zo lezen we over polygamie, genitale verminking en onderwijs, van Senegal tot Bangladesh.

Nuance
Waar Vreeken in uitblinkt en in elk hoofdstuk in slaagt, is het neerzetten van een genuanceerd beeld over de islam en de thema's waarmee deze religie geassocieerd wordt. Zo beschrijft hij dat het niet slim is om onderdrukking van vrouwen en de islam klakkeloos aan elkaar te koppelen. Dit onderschrijft hij met feiten als dat er in Ethiopië het meeste geweld tegen vrouwen plaatsvindt. Het merendeel van de inwoners van Ethiopië is christen. Ook is de islamitische wereld iets anders dan 'de Arabische wereld': slechts een op de vijf moslims in de wereld is Arabier. En wat te denken van het volgende: 'meer dan de helft van alle moslims in de wereld woont in een land met een regering die door vrije verkiezingen aan de macht is gekomen'. En zo gaat het het hele boek door.

Vreeken is een journalist die, ondanks dat hij waarschijnlijk in zijn carrière met veel ellende in de wereld geconfronteerd is, niet het vermogen is verloren naar persoonlijke verhalen te zoeken, zich steeds weer te laten verrassen en een talent heeft om sterke en optimistische vrouwen te vinden. Het zijn deze kwaliteiten die ervoor hebben gezorgd dat dit een inzichtelijk en opbeurend boek is geworden.