recensie: Margreet de Heer - Religie in beeld

Niets is persoonlijker dan religie. Normen, waarden, gewoontes en (voor)oordelen worden overal ter wereld in belangrijke mate bepaald door godsbeelden en ingesleten tradities die zich diep in de cultuur hebben genesteld. Om het onderwerp religie enigszins recht te doen in krap 120 getekende pagina's is een uitdaging van jewelste. Maar de missie is geslaagd met Religie in beeld.

Religie in beeld is geschreven en getekend door Margreet de Heer, die vorig jaar een soortgelijk boek publiceerde. Dit Filosofie in beeld is een alleraardigst stripboek dat in vogelvlucht over de Westerse filosofie scheert. Het vervolg Religie in beeld is net zo aardig, maar is in vergelijking een veel betrokkener en persoonlijker boek geworden.

Op eieren lopen
Het boek kan worden gelezen als een getekende rondleiding langs de belangrijkste wereldgodsdiensten. De Heer beseft heel goed dat het weinig zin heeft om de diepte op te zoeken en maakt er een soort 'godsdienst voor dummies' van; ze blijft bij de hoofdpunten, geeft een korte historische context en richt zich vervolgens op haar eigen interpretatie van de kern van het jodendom, christendom, boeddhisme, hindoeïsme en de islam.

Wat vooral opvalt, is de slimme vorm die ze daarvoor heeft gekozen; De Heer zelf is de verteller en hoofdpersoon die op haar ideeën en keuzes wordt aangesproken door mensen om haar heen. Net echt dus. Zo beantwoordt ze zelf de meest voor de hand liggende vragen die haar uitleg kunnen oproepen. Ze gebruikt onder andere als terugkerende gimmick het beeld dat ze letterlijk op eieren loopt bij haar rondleiding langs de belangrijkste godsdiensten.

Huiswerk
Het boek is doorspekt met een milde humor, die veel ruimte laat voor zelfspot en relativering, maar ook kritische noten plaatst. De felste kritiek is er voor het christendom. Logisch, zo verklaart De Heer, want als dochter van een domineesechtpaar kent ze die religie het beste en weet daarom de vinger op veel zere plekken te leggen. Bij de beschrijving van andere religies richt ze zich wat meer op de positieve aspecten, maar ze verantwoordt dat weer op humoristische wijze door haar eigen persoon in het boek in discussie te laten gaan met denkbeeldige criticasters.

Naast de beschouwingen van de vijf wereldgodsdiensten besteedt ze ook aandacht aan atheïsme en fundamentalisme, en legt ze de godsdiensten langs een vrouwvriendelijke meetlat. Buiten de feministische score blijft ze zo ver mogelijk van een eindoordeel (vanwege de eieren). Ze sluit af met huiswerkvragen en daagt de lezer uit om voor zichzelf vragen te beantwoorden die eerder in het boek al door de verschillende religies werden ingevuld. Het geheel levert een bijzonder toegankelijk boekje op, met veel kleine grapjes en verrassende weetjes. Een uitstekende cadeausuggestie voor iedereen die een verstokte agnost in de kennissenkring heeft.