recensie: Hans Schellekens - De cursus

Het romandebuut van Hans Schellekens gaat over leraar Haro, die zich inschrijft voor een training van Milestone om 'van de miezer uit zijn hoofd' af te raken. The first mile, bedrog of 'breakthrough'?

Haro is 37 jaar, leraar van beroep, getrouwd en dreigt in een midlifecrisis terecht te komen. Hij wordt cynisch over zijn vak, van zijn vrienden en vrouw krijgt hij kritiek over zijn negatieve houding en heel erg blij met zichzelf is hij ook al niet meer. Als hij zijn altijd optimistische collega Bepke mag geloven, zal een 'Milestone'-cursus hem helpen een positiever mens te worden.

De eerste mijl
Vol goede moed vertrekt Haro naar het instituut dat staat voor 'Towards A Loving World For Everyone' om deel te nemen aan de vierdaagse cursus 'The first mile'. 'Experiental learning' is wat er binnen de training gebeurt: in grote groepen worden de deelnemers aangemoedigd hun ervaringen te 'sharen'. Dit gevolgd door een applaus van de groep. Met behulp van ervaren trainers en een hoop oefeningen zullen de cursisten een 'grote doorbraak' beleven. Wat de achterliggende theorie is, blijft vaag.

In vier dagen worden de deelnemers ondergedompeld in een poel van ervaringsgerichte oefeningen, sentimentele muziek, ontspanningsmomenten en veel tissues. Wanneer je een groep mensen afzondert van de buitenwereld, ze moe maakt, overgiet met tegeltjeswijsheden en ze laat vertellen over hun persoonlijk leed en kwetsbaarheden, is dat algauw een succesformule voor veel tranen en ontregeling. Ten onrechte zullen mensen het gevoel hebben dat ze een 'grote doorbraak' beleven dankzij de dure training waaraan ze deelnemen. Mensen worden aangespoord te stoppen met antidepressiva, maar over nazorg wordt met geen woord gerept.

Firma list & bedrog
De training waarover Schellekens verhaalt is fictief, maar staat symbool voor het aanbod aan cursussen die ook in Nederland voor grote bedragen kunnen worden gevolgd – denk aan Landmark. In het boek volgen we Haro tijdens de vier dagen dat hij 'op cursus' is. Gedetailleerd doet Schellekens uit de doeken wat Haro beleeft, denkt en voelt. Dat doet hij op een grappige manier, waardoor hij de aandacht van de lezer vasthoudt.

Dat gecombineerd met de vileine en subtiele schrijfstijl van Schellekens maakt het boek het lezen waard. Maar er is meer. De debutant bouwt de spanning binnen het verhaal goed op. Waar je na enkele bladzijdes al doorhebt dat 'Milestone' een firma van het soort 'list & bedrog' is, blijft het toch spannend hoe Haro daarop gaat reageren. Verlaat hij de training voortijdig net als zijn 'buddy' Sabina, komt hij in opstand of laat hij zich wegpesten door de trainers? Het blijft tot het laatste moment spannend.

Los van een onderhoudende roman is De cursus een aangename aanklacht tegen onze cultuur waarin maakbaarheid centraal staat, succes een keuze is en geluk afdwingbaar lijkt.


Bekijk wat Schellekens bij Lezentv vertelt over zijn debuut: