8weekly.nl recensie website met recensies over film, muziek, literatuur, theater en beeldende kunst

Het is de best bezochte productie uit de geschiedenis van Het Nationale Ballet: Notenkraker & Muizenkoning in de visie van Wayne Eagling en Toer van Schayk. Hun balletuitvoering is dynamischer, spannender en minder zoet dan gebruikelijk. En met een Hollandse tintje.

Het oorspronkelijke verhaal speelt zich af rond de kerstboom en wordt dan ook dikwijls in deze periode uitgevoerd. De choreografen Wayne Eagling en Toer van Schayk redeneerden dat het begin negentiende eeuw in Nederland niet gebruikelijk was om elkaar met Kerst kadootjes te geven. Zij verplaatsten hun verhaal naar Sinterklaasavond in Amsterdam.

Kerststemming 
In een grachtenpand maken Clara Staalboom, haar broertje Frits en zus Louise zich klaar voor Sinterklaasavond. Voor hun huis zwieren schaatsers op de bevroren gracht gezellig rond. Ondertussen arriveren de gasten van de familie Staalboom. Als laatste komen de oude, excentrieke heer Drosselmeijer en zijn neef. Van Sinterklaas en Zwarte Piet krijgt Clara een notenkrakerpop en Frits een soldatenpak met zwaard. Als alle gasten weg zijn gaat Clara slapen. In haar droom wordt Notenkraker door Muizenkoning gestolen en komt de pop tot leven. Hij verandert in een prins. Samen beleven ze een avontuur.

Het is bijna onmogelijk om na het zien van deze Notenkraker & Muizenkoning niet in de kerststemming te komen. De beide choreografen brengen de kerstsfeer naar het toneel. Tijdens de feestscène is het een enorme drukte op de planken, zowel op de voorgrond als op de achtergrond. Dienstmeiden lopen heen en weer en de pianisten wisselen. Het is voor de bezoeker soms lastig om alles in de gaten te houden. Maar het gebruik van de volle diepte van het toneel doet het stuk echt leven.

Mooiste van de wereld
Met bijna magische decorwisselingen glijden de scènes in elkaar over. Ook de transformatie van de  ballerina Amaljá Yuno als de jonge Clara naar soliste Jurgita Dronina gaat onopgemerkt. Pas als je Clara ziet dansen op haar spitsen met de prins, gedanst door Cédric Ygnace, besef je dat ze niet meer het kleine meisje in het bed is. Vanaf de eerste scène trekken de leerlingen van de Nationale Ballet Academie en de dansers van het Nationale Ballet je mee in het verhaal en laten je pas weer gaan als de solisten hun afscheid halen voor het gesloten doek.

De eerste versie van De Notenkraker ging in 1892 in het Keizerlijke Marijnski Theater in Sint-Petersburg in première. De productie wordt tegenwoordig door meer dan vijftig verschillende balletgezelschappen uitgevoerd. Alleen de choreografie van de grand pas de deux uit de tweede akte is uit het originele stuk overgebleven. De Amsterdamse Notenkraker & Muizenkoning die in 1996 voor het eerst werd opgevoerd, is volgens kenners en liefhebbers één van de allermooiste uitvoeringen van De Notenkraker ter wereld. Diverse gezelschappen hebben deze versie in het repertoire opgenomen, zoals het Nationaal ballet Finland en het Nationaal ballet van Polen. Zij voeren dit jaar deze Amsterdamse versie ook op. 

In de bioscoop
Voor het eerst in het bestaan van Het Nationale Ballet was de Amsterdamse versie van Notenkraker & Muizenkoning op 30 december in diverse bioscopen in binnen- en buitenland te zien. Die middag dansten de stersolisten Anna Tsygankova en Matthew Golding voor één keer respectievelijk de hoofdrollen van Clara en de Prins. De productie verdient het om jaar na jaar weer op het toneel te zijn en zo de Kerst van velen tot een extra feest te maken.