recensie: Robert Knoth en Antoinette de Jong - Poppy. Trails of Afghan heroin

Een bloem die een spoor van geweld, criminaliteit en verderf achterlaat op de wereld. Het verhaal van Afghaanse heroïne en daarmee het verhaal van onze tijd.

Twintig jaar werken documentaire fotograaf Robert Knoth en journaliste Antoinette de Jong aan Poppy. Trails of Afghan Heroin met als resultaat een fotoboek en een tentoonstelling. Met dit omvangrijke project documenteren ze in beeld en geluid de handelsroute van de papaverbloem uit Afghanistan die tot de drug heroïne wordt verwerkt. Poppy. Trails of Afghan Heroin verbindt op knappe en inzichtelijke wijze het spoor van drugs met criminaliteit, vrouwenhandel, prostitutie, hiv, oorlogen en onderdrukking. Hiermee kiezen Knoth en De Jong voor een interessant perspectief om de complexe geschiedenis van onze tijd in beeld te brengen.

Een spoor van heroïne
Knoth en De Jong beginnen dit project in 1993 in Afghanistan, een jaar nadat de religieuze moedjahedien aan de macht komen. Tot aan 2011 reist het duo van de kleurrijke papavervelden in Afghanistan naar de drugsscene en het nachtleven in Oekraïne, en van jonge Oezbeekse prostituees naar mannelijke gevangenen met aids in Kirgistan. Poppy. Trails of Afghan Heroin toont de aanloop en de destructieve gevolgen van de 'oorlog tegen het terrorisme'. Het spoor van heroïne voert langs de Albanese maffia, de armoede en werkloosheid in Kosovo en de witwaspraktijken in Dubai. Wat  begint als een mooie bloem, eindigt bij de drugsdealers in Nederland en het Verenigd Koninkrijk.

De papaver als rode draad
Het fotoboek bevat een mix van korrelige zwart-wit- en kleurenbeelden gedrukt op mat papier. De foto's bevatten een grote variatie in stijl en sfeer, maar vormen toch een passend geheel. De ruim 400 geselecteerde foto's worden afgewisseld met dunne, gladde tussenbladen met meer achtergrond en verdieping. Het bijzondere aan de publicatie is dat het een niet-lineair verhaal vertelt, met als rode draad de drugsroute van de papaver. Het verhaal lijkt associatief te zijn samengesteld, wegens de grote hoeveelheid aan beelden, plaatsen en thema’s die elkaar afwisselen. Het verhaal wordt als een lange reis met vele indrukken ervaren, maar het is de heroïne die alle beelden met elkaar verbindt. Poppy. Trails of Afghan heroin is een fotoboek dat er toe doet en waarmee je nieuwe verbanden blijft ontdekken.

Audiovisuele reis door de wereld
Naast een fotoboek, is Poppy. Trails of Afghan heroin ook uitgebracht als een audiovisuele installatie in het Nederlands Fotomuseum in Rotterdam. De tentoonstelling brengt de publicatie tot leven door fotografie te combineren met video en geluid en vormt daardoor een waardevolle aanvulling op het fotoboek. De bezoeker van de tentoonstelling wordt in donkere ruimte op hoog tempo meegevoerd in de lange tocht en ondervindt de schokkende schaduwzijde van de mondialisering.

Met Poppy. Trails of Afghan heroin herschikken Knoth en De Jong de recente geschiedenis zoals we haar kennen. Met het vele materiaal dat ze hebben verzameld, brengen ze een inzichtelijk en relevant verhaal dat gaat over het 'nu'. Poppy. Trails of Afghan heroin is een met zorg samengesteld fotoboek dat je blijft doorbladeren en niet langer mag ontbreken in de boekenkast.